Wpisy

Kiedy jest wymagana koncesja na dystrybucję energii elektrycznej lub ciepła

Koncesja na dystrybucję energii elektrycznej lub ciepła – kiedy jest wymagana?

Dystrybucja w rozumieniu ustawy – Prawo energetyczne to transport energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu ich dostarczania odbiorcom lub rozdział ciepła do odbiorców przyłączonych do sieci ciepłowniczej. Dystrybucja nie obejmuje sprzedaży energii. Dostarczanie energii elektrycznej w stacji ładowania do zainstalowanych w niej punktów ładowania też nie stanowi dystrybucji.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne uzyskania koncesji wymaga przesyłanie lub dystrybucja energii (ciepła lub energii elektrycznej). Nie wymaga koncesji przesyłanie lub dystrybucja ciepła, jeżeli łączna moc zamówiona przez odbiorców nie przekracza 5 MW.

Dystrybucja energii elektrycznej

Koncesja na dystrybucję energii elektrycznej wymagana jest w każdym wypadku kiedy prowadzona jest działalność gospodarcza w tym zakresie. Nie mamy ograniczeń ilościowych poprzez np. ograniczenie poziomów napięć, lub mocy zamówionej przez odbiorców. Nie ma znaczenie również obszar na jakim prowadzimy taką dystrybucję. Wystarczający może być obszar obiektu przemysłowego w którym istnieć będą sieci rozdzielcze, którymi będzie dostarczana energia elektryczna.

Przesyłanie i dystrybucja ciepła

W przypadku dystrybucji ciepła działalność ta połączona jest również z przesyłaniem ciepła. Względy praktyczne uniemożliwiają rozdzielenie działalności w zakresie dystrybucji ciepła od przesyłania ciepła. Dlatego podmiot zamierzający prowadzić taką działalność musi posiadać koncesję obejmującą oba te rodzaje działalności. Ustawodawca jednak konsekwentnie nie wymaga posiadani koncesji od przedsiębiorcy, który dostarcza ciepło do odbiorców o mocy zamówionej poniżej 5 MW. Możliwe jednak w praktyce będą takie przypadki, kiedy dany przedsiębiorca będzie zobowiązany posiadać koncesję na wytwarzanie ciepła (bo będzie posiadał odbiorców przyłączonych bezpośrednio do źródła i odbiorców zasilanych z sieci o mocy łącznej zamówionej powyżej 5 MW), ale nie przekroczy pułapu 5 MW mocy zamówionej dla odbiorców zasilanych przy wykorzystaniu sieci i w tym zakresie działalność ta nie będzie podlegała koncesjonowaniu.

 

Pomocne definicje:

Instalacje

to urządzenia z układami połączeń między nimi

Sieci

to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego

Sieć przesyłowa

to sieć gazową wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego

Sieć dystrybucyjna

to sieć gazowa wysokich, średnich i niskich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu  dystrybucyjnego

Operator systemu dystrybucyjnego

to przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi.

 Według stanu prawnego – na dzień 18 listopada 2019 r.

Kiedy jest wymagana koncesja na wytwarzanie energii elektrycznej lub ciepła?

Kiedy wymagana jest koncesja

Odpowiedź na pytanie – kiedy jest wymagana koncesja na wytwarzanie energii elektrycznej lub ciepła znajdziemy na gruncie ustawy – Prawo energetyczne. Wytwarzanie w rozumieniu ustawy – Prawo energetyczne to produkcja energii (energii elektrycznej lub ciepła) w procesie energetycznym. Działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła wymaga koncesji w pewnych określonych przypadkach. Stanowi o tym art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo energetyczne. W myśl tego przepisu uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii  (energii elektrycznej lub ciepła), z wyłączeniem wytwarzania:

a) energii elektrycznej w źródłach o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nieprzekraczającej 50 MW niezaliczanych do instalacji odnawialnego źródła energii lub do jednostek kogeneracji,

b) energii elektrycznej w mikroinstalacji lub w małej instalacji,

c) energii elektrycznej:

– z biogazu rolniczego,

– wyłącznie z biogazu rolniczego w kogeneracji,

– wyłącznie z biopłynów w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii,

d) ciepła w źródłach o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nieprzekraczającej 5 MW.

Wytwarzanie energii elektrycznej

Pierwszym kryterium, które decyduje o konieczności posiadania koncesji – jest analiza czy będzie prowadzona działalność gospodarcza. Jeżeli dany podmiot planuje wyłącznie wykorzystywać energię na własne potrzeby – to nie mamy do czynienia z prowadzeniem działalności gospodarczej i wymogiem posiadania koncesji. Niemniej jednak pamiętajmy, że co do zasady, w sytuacji kiedy chcemy korzystać z systemów wsparcia to przepisy szczególne mogą wprowadzać wymóg posiadania koncesji – bez względu na ocenę czy w danym momencie jest prowadzona działalność.

Kolejne kryterium również jest związane z systemami wsparcia. Jeżeli bowiem uznamy, że chcemy, aby nasze źródło było uznawane za odnawialne źródło energii lub jednostkę kogeneracji (czyli innymi słowy chcemy korzystać z uprawnień jakie przysługują instalacji OZE lub kogeneracyjnej) – to również musimy uzyskać koncesję.

Kryterium obiektywnym, niezależnym od naszej woli wykorzystania źródła jest kryterium wielkości mocy zainstalowanej. Jeżeli przekracza ona 50 MW to konieczne jest uzyskanie koncesji (z wyłączeniem wytwarzania  z biogazu rolniczego, wyłącznie z biogazu rolniczego w kogeneracji, wyłącznie z biopłynów w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii). Ze względów pragmatycznych wykluczyć należy również możliwość użytkowania źródła o mocy powyżej 50 MW używanego wyłącznie dla własnych celów a nie prowadzenia działalności gospodarczej.

Nie koncesja a wpis do rejestru – działalność regulowana

Działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w małej instalacji, jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców. Wymaga wpisu do rejestru wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie małych instalacji, prowadzonego przez Prezesa URE.

Działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego w instalacjach innych niż mikroinstalacja (ale także biogazu rolniczego jako samego paliwa), jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców. Wymaga wpisu do rejestru wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie biogazu rolniczego, prowadzonego przez Dyrektora Generalnego KOWR.

Działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej wyłącznie z biopłynów w instalacjach odnawialnego źródła energii (ale także bipłynów jako samego paliwa), jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców. Wymaga wpisu do rejestru wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie biopłynów, prowadzonego przez Dyrektora Generalnego KOWR.

Wytwarzanie ciepła

W przypadku wytwarzania ciepłą, podobnie jak w przypadku wytwarzania energii elektrycznej, pierwszym kryterium, które decyduje czy mamy do czynienia z obowiązkiem uzyskania koncesji, jest sposób wykorzystania tego ciepła. Jeżeli bowiem wykorzystujemy to ciepło wyłącznie dla celów własnych to nie prowadzimy działalności gospodarczej.

Kolejnym kryterium jest moc zainstalowana źródła. Mówimy tutaj o mocy łącznej wszystkich źródeł eksploatowanych przez dany podmiot prawny. Jeżeli więc użytkujemy dla celów zarobkowych kilka źródeł, których łączna moc zainstalowana przekracza 5 MW to co do zasady musimy posiadać koncesję na tą działalność gospodarczą.

Ustawa – Prawo energetyczne wprowadza jednak w art. 32 ust. 4 – dodatkowe kryterium ograniczające potrzebę uzyskania koncesji. Podmiot użytkujący dla celów prowadzenia działalności gospodarczej źródło ciepła nie będzie musiał uzyskać koncesji jeżeli:

  • ciepło uzyskiwane jest w przemysłowych procesach technologicznych (mówimy tutaj o cieple odzysknicowym),
  • gdy wielkość mocy zamówionej przez odbiorców nie przekracza 5 MW.

Pomocne definicje:

Instalacja odnawialnego źródła energii

to instalacja stanowiącą wyodrębniony zespół:

a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub

b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego

– a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.

Jednostka kogeneracji

to wyodrębniony zespół urządzeń, który może wytwarzać energię elektryczną w kogeneracji, opisany poprzez dane techniczne.

Mikroinstalacja

to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.

Mała instalacja

to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i mniejszej niż 500 kW, przyłączona do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i nie większej niż 900 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i mniejsza niż 500 kW.

Biogaz rolniczy

to gaz otrzymywany w procesie fermentacji metanowej surowców rolniczych, produktów ubocznych rolnictwa, płynnych lub stałych odchodów zwierzęcych, produktów ubocznych, odpadów lub pozostałości z przetwórstwa produktów pochodzenia rolniczego lub biomasy leśnej, lub biomasy roślinnej zebranej z terenów innych niż zaewidencjonowane jako rolne lub leśne, z wyłączeniem biogazu pozyskanego z surowców pochodzących z oczyszczalni ścieków oraz składowisk odpadów.

Biopłyny

to ciekłe paliwa dla celów energetycznych innych niż w transporcie, w tym do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła, wytworzone z biomasy, wykorzystywane w instalacjach spełniających wymagania w zakresie standardów emisyjnych, o ile takie standardy zostały określone na podstawie przepisów o ochronie środowiska.

Według stanu prawnego – na dzień 18 listopada 2019 r.

Konieczność zmian w koncesjach na paliwa ciekłe – do 16 stycznia 2017 r.

Przypominamy, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Energii z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących – które weszło w życie z dniem 16 grudnia 2016 r. przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, na podstawie koncesji wydanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, mają obowiązek złożyć wniosek o zmianę posiadanych koncesji w celu dostosowania ich treści do definicji paliw ciekłych.

Zgodnie z postanowieniami ustawy nowelizującej – wnioski powinny zawierać dokumenty i informacje umożliwiające pełną weryfikację możliwości formalnoprawnych, organizacyjnych, technicznych i finansowych, wykonywania działalności w zakresie wskazanych rodzajów paliw ciekłych (z podaniem kodów CN) oraz konkretnych elementów infrastruktury paliw ciekłych.

Wniosek o dokonanie zmiany koncesji musi być złożony do dnia 16 stycznia 2017 r. W przypadku niezłożenia wniosku o zmianę koncesji w terminie do 16 stycznia 2017 r. albo nieuzupełnienia go w wyznaczonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki terminie, koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych, magazynowanie paliw ciekłych, przesyłanie lub dystrybucję paliw ciekłych oraz obrót paliwami ciekłymi, w tym obrót tymi paliwami z zagranicą, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy wygasają z upływem ostatniego dnia terminu do złożenia lub uzupełnienia wniosku.

Dodatkowe informacje:

  • Komunikat Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (nr 67/2016) w sprawie dostosowania treści koncesji na paliwa ciekłe do nowej definicji paliw ciekłych oraz niektórych innych obowiązków związanych z koniecznością uzyskania lub zmiany koncesji na paliwa ciekłe – idź do strony,
  • Pakiet informacyjny OPC dotyczący działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi – idź do strony,
  • rozporządzenie Ministra Energii z 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących – idź do strony.