Duża nowelizacja ustawy – Prawo energetyczne, która weszła w życie z końcem kwietnia 2026 roku wprowadziła dwa nowe typy umów przyłączeniowych: elastyczną i konfigurowalną umowę.
Nowe rodzaje umów przyłączeniowych
Elastyczna umowa o przyłączenie do sieci – to umowa o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej zawierającą postanowienia dotyczące ograniczenia wprowadzania energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej lub poboru energii elektrycznej z tej sieci;
Natomiast konfigurowalna umowa o przyłączenie do sieci – to umowa o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej zawierająca postanowienia dotyczące ograniczenia wprowadzania energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej lub poboru energii elektrycznej z tej sieci, w zależności od zastosowanej technologii wytwarzania lub poboru energii elektrycznej, które mogą być zmienne w czasie i mogą odnosić się do zdefiniowanych zdarzeń lub parametrów związanych z pracą tej sieci.
Umowa elastyczna
Zwarcie umowy elastycznej jest uprawnieniem operatora, a nie obowiązkiem. W przypadku gdy przyłączenie bez ograniczeń we wprowadzaniu i poborze energii elektrycznej wymaga rozbudowy sieci elektroenergetycznej w zakresie wynikającym z uzgodnionych z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki planów rozwoju i nie jest możliwe z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury, operator systemu elektroenergetycznego może zawrzeć z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie elastyczną umowę o przyłączenie do sieci.
warunki przyłączenia oraz elastyczna umowa o przyłączenie do sieci, a także zawierana na ich podstawie umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej zawierają w szczególności postanowienia określające ograniczenia odpowiednio w kierunku poboru z sieci lub wprowadzania do sieci energii elektrycznej oraz wymagany zakres rozbudowy sieci. Ograniczenia te obowiązują do czasu rozbudowy sieci, nie dłużej jednak niż trzy lata od dnia zakończenia realizacji całości przyłączanego obiektu i uzyskania ostatecznego pozwolenia na użytkowanie, o ile obiekt jest objęty obowiązkiem jego uzyskania.
Na koniec przedsiębiorstwo energetyczne informuje podmiot, który zawarł elastyczną umowę o przyłączenie do sieci, o zrealizowanej rozbudowie sieci elektroenergetycznej nie później niż w terminie 30 dni od dnia zakończenia tej rozbudowy.
Umowa konfigurowalna
Tutaj tez nie ma obowiązku zawarcia tej umowy. W przypadku gdy przyłączenie bez ograniczeń we wprowadzaniu i poborze energii elektrycznej nie jest możliwe mimo planowanej rozbudowy sieci elektroenergetycznej w zakresie wynikającym z uzgodnionych z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki planów rozwoju operator systemu elektroenergetycznego może zawrzeć z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie konfigurowalną umowę o przyłączenie do sieci.
Warunki przyłączenia oraz konfigurowalna umowa o przyłączenie do sieci, a także zawierana na ich podstawie umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej zawierają postanowienia określające ograniczenia odpowiednio w kierunku poboru z sieci lub wprowadzania do sieci energii elektrycznej.
Ograniczenia w poborze lub wprowadzaniu energii mogą być zmienne w czasie i mogą odnosić się do zdefiniowanych zdarzeń lub parametrów związanych z pracą tej sieci, np. przedziałów czasowych; parametrów pracy sieci w punkcie przyłączenia lub na danym obszarze; parametrów pracy instalacji podmiotów trzecich; poziomu rezerw dostępnych w systemie.
Co ciekawe ograniczenia te mogą obowiązywać bezterminowo.i operator nie jest obowiązany do podejmowania działań, których celem jest likwidacja ograniczeń.
Ten rodzaj umowy daje też dużą swobodę co do wysokości opłaty za przyłączenie. W ramach bowiem konfigurowalnej umowy o przyłączenie do sieci strony mogą uzgodnić opłatę za przyłączenie w wysokości pokrywającej rzeczywiste koszty realizacji przyłączenia oraz inne koszty niezbędne do realizacji tej umowy.