Nowelizacja prawa energetycznego, która weszła w życie pod koniec kwietnia 2026 roku wprowadza regulacje dotyczace rozruchu technologicznego jednostek wytwórczych i magazynów. Takich regulacji dotychczas nie było.
Uzasadnienie nowych regulacji
W uzasadnieniu do projektu nowelizacji czytamy „w projekcie przewiduje się również wprowadzenie regulacji dotyczących statusu energii elektrycznej, wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej na etapie przed wydaniem ostatecznego pozwolenia na użytkowanie dla jednostki wytwórczej albo magazynu energii elektrycznej oraz przed uzyskaniem stosownej koncesji wymaganej przepisami przedmiotowej ustawy – Prawo energetyczne, który pozostał kwestią nieuregulowaną do tej pory w ustawie – Prawo energetyczne. Aby przedsiębiorstwo energetyczne mogło uzyskać koncesję na sprzedaż lub magazynowanie energii elektrycznej, musi ono przez określony czas wprowadzać energię elektryczną do sieci w celu przetestowania gotowości do pracy oraz synchronizacji z siecią elektroenergetyczną. Powszechnie przyjętą praktyką akceptowaną przez uczestników rynku i Prezesa URE jest rozliczanie energii elektrycznej wprowadzonej w ten sposób do sieci na rynku bilansującym, który jest rynkiem technicznym. Jednak w związku z planowanymi inwestycjami zakładającymi uruchamianie w najbliższych latach dużych jednostek wytwórczych oraz wielkoskalowych magazynów energii elektrycznej, techniczny rynek bilansujący może okazać się niewystarczający do zbycia wytworzonej energii elektrycznej, która będzie wprowadzana do sieci, co stwarza ryzyko wstrzymywania rozruchu nowych jednostek gotowych do pracy, a w konsekwencji będzie miało negatywny wpływ na pracę krajowego systemu elektroenergetycznego. Dodatkowo przedsiębiorstwa energetyczne dokonujące rozliczeń przez rynek bilansujący energii elektrycznej dostarczanej do systemu w ramach rozruchu technologicznego tworzą na rynku bilansującym niezbilansowanie, a za energię elektryczną dostarczoną do systemu są rozliczani po cenie, na kształtowanie której nie mają wpływu i która może być dla nich niekorzystna. Możliwość sprzedaży energii elektrycznej w rozruchu technologicznym na rynku bilansującym, a także na rynkach krótkoterminowych, pozwoli tym przedsiębiorstwom wejść na rynek bilansujący z zamkniętą pozycją i ograniczy im ryzyko uzyskania niekorzystnej ceny rozliczeniowej”. (Druk nr 808
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.)
Brak wymogu posiadania koncesji w okresie rozruchu
Przedsiębiorca obowiązany do uzyskania koncesji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej albo magazynowania energii elektrycznej w magazynie energii elektrycznej może więc :
- uczestniczyć w rynku bilansującym,
- wytwarzać energię elektryczną oraz sprzedawać energię elektryczną wytworzoną w jednostce wytwórczej – w przypadku przedsiębiorcy obowiązanego do uzyskania koncesji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, z wyłączeniem sprzedaży do odbiorców końcowych,
- magazynować energię elektryczną – w przypadku przedsiębiorcy obowiązanego do uzyskania koncesji w zakresie magazynowania energii elektrycznej,
- świadczyć usługi systemowe lub usługi systemowe niedotyczące częstotliwości
– od dnia pierwszego wprowadzenia energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej, bez wymaganej przepisami ustawy koncesji.
Obowiazki w okresie rozruchu technologicznego
Przedsiębiorca w okresach rozruchu z zastrzeżeniem ograniczeń operacyjnych wynikających z etapu realizacji inwestycji w zakresie jednostki wytwórczej lub magazynu energii elektrycznej, jest obowiązany do:
- prowadzenia działalności w sposób niepowodujący zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz nienarażający na powstanie szkód materialnych;
- przestrzegania obowiązujących przepisów o ochronie środowiska i bezpieczeństwie ekologicznym;
- spełnienia technicznych warunków wytwarzania energii elektrycznej i magazynowania energii elektrycznej w magazynach energii elektrycznej;
- utrzymywania zdolności jednostek wytwórczych do wytwarzania energii elektrycznej w ilości i jakości wynikającej z zawartych umów sprzedaży oraz umów o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej;
- współpracy z operatorem systemu elektroenergetycznego, do którego sieci jednostka wytwórcza albo magazyn energii elektrycznej są przyłączone.
- sprzedawania energii elektrycznej lub świadczenia usług polegających na magazynowaniu energii elektrycznej wyłącznie przedsiębiorcom wykonującym działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji lub obrotu energią elektryczną, na podstawie koncesji lub wpisu do odpowiedniego rejestru działalności regulowanej, w przypadkach gdy taka koncesja lub wpis są wymagane.
Pozostałe obowiazki w okresie rozruchu
Wytwórca jest obowiązany przechowywać dane o umowach zawartych z operatorem systemu przesyłowego oraz dane o derywatach elektroenergetycznych i umowach sprzedaży energii elektrycznej zawartych z przedsiębiorstwami energetycznymi wykonującymi działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną, przez okres co najmniej 5 lat, od dnia zawarcia tych umów.
Wytwórcę obowiaują też przepisy dotyczace utrzymnia zapasów paliw w ilości zapewniającej utrzymanie ciągłości dostaw energii elektrycznej oraz obowiązek udzielania informacji Prezesowi URE.