Wpisy

Konieczność zmian w koncesjach na paliwa ciekłe – do 16 stycznia 2017 r.

Przypominamy, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Energii z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących – które weszło w życie z dniem 16 grudnia 2016 r. przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, na podstawie koncesji wydanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, mają obowiązek złożyć wniosek o zmianę posiadanych koncesji w celu dostosowania ich treści do definicji paliw ciekłych.

Zgodnie z postanowieniami ustawy nowelizującej – wnioski powinny zawierać dokumenty i informacje umożliwiające pełną weryfikację możliwości formalnoprawnych, organizacyjnych, technicznych i finansowych, wykonywania działalności w zakresie wskazanych rodzajów paliw ciekłych (z podaniem kodów CN) oraz konkretnych elementów infrastruktury paliw ciekłych.

Wniosek o dokonanie zmiany koncesji musi być złożony do dnia 16 stycznia 2017 r. W przypadku niezłożenia wniosku o zmianę koncesji w terminie do 16 stycznia 2017 r. albo nieuzupełnienia go w wyznaczonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki terminie, koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych, magazynowanie paliw ciekłych, przesyłanie lub dystrybucję paliw ciekłych oraz obrót paliwami ciekłymi, w tym obrót tymi paliwami z zagranicą, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy wygasają z upływem ostatniego dnia terminu do złożenia lub uzupełnienia wniosku.

Dodatkowe informacje:

  • Komunikat Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (nr 67/2016) w sprawie dostosowania treści koncesji na paliwa ciekłe do nowej definicji paliw ciekłych oraz niektórych innych obowiązków związanych z koniecznością uzyskania lub zmiany koncesji na paliwa ciekłe – idź do strony,
  • Pakiet informacyjny OPC dotyczący działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi – idź do strony,
  • rozporządzenie Ministra Energii z 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących – idź do strony.
Grupa P4B

Przedawnienie kar umownych

Jednym z często stosowanych zabezpieczeń umownych jest wprowadzenie do umowy postanowienia, zgodnie z którym w wypadku wypowiedzenia umowy przed określonym okresem jej trwania strona dokonująca wypowiedzenia jest zobowiązana do zapłaty na rzecz drugiej strony kary umownej. Oczywiście tego rodzaju kara umowna zastrzeżona może być wyłącznie w umowach terminowych, zawartych na pewien okres czasu, bowiem tylko w przypadku takich umów może być mowa o ich wypowiedzeniu przed przewidzianym okresem, na który została ona zawarta. Tego rodzaju postanowienie, mające bez wątpienia charakter represyjny, zabezpiecza trwałość umowy oraz przede wszystkim interesy strony, która w związku z jej zawarciem poniosła określone koszty, których rentowność została skalkulowana przy założeniu określonego czasu trwania umowy. Nic więc dziwnego, że tego rodzaju instytucja umowna dosyć powszechnie stosowana jest w terminowych umowach sprzedaży energii elektrycznej. Powstaje jednak pytanie w jakim terminie ulegają przedawnieniu roszczenia z tego rodzaju kar umownych?

Możliwe są bowiem dwa założenia. Po pierwsze, zastosowanie może mieć w tym przypadku przepis szczególny, dotyczący przedawnienia roszczeń z danego rodzaju umowy na przykład dwuletni okres dotyczący przedawnienia roszczeń z tytułu sprzedaży. Przy takim założeniu kara umowna przedawniałaby się w tym samym okresie co roszczenia główne z takiej umowy. Druga z możliwości to zastosowanie ogólnych reguł dotyczących przedawnienia, w świetle których termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata.

Przed przejściem do szczegółów warto też wskazać, że kara umowna zastrzeżona na wypadek wypowiedzenia umowy nie jest „typową” karą umowną uregulowaną w kodeksie cywilnym. Co do zasady bowiem, istotą kary umownej jest zabezpieczenie roszczeń strony na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. W przypadku natomiast wypowiedzenia umowy z taką sytuacją nie mamy do czynienia, co jednak nie wyklucza możliwości wprowadzenia kar umownych, czy to właśnie na wypadek wypowiedzenia umowy, czy też w związku z innymi zdarzeniami, które nie mieszczą się w ramach niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Możliwość taką daje bowiem stronom zasada swobody umów.

Przechodząc jednak do podstawowej kwestii, tj. terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę kary umownej podkreślić trzeba, że dla ustalenia terminu ich przedawnienia podstawowe znaczenie ma ustalenie przedmiotu, który zabezpiecza kara umowna. Kara umowna zabezpieczać może bowiem wykonanie charakterystycznych dla danej umowy cech, takich jak terminowość, czy jakość wykonania, a może też być roszczeniem samodzielnym, zastrzeżonym chociażby właśnie na wypadek wypowiedzenia umowy przez terminem. W tym ostatnim przypadku kara umowna będzie roszczeniem, które w gruncie rzeczy pozostaje poza przedmiotem umowy i nie ma związku z jej essentialia negotii. Konsekwencją natomiast powyższego rozgraniczenia jest konieczność stosowania dla każdego rodzaju kary umownej innego terminu przedawnienia.

Wynika z tego, że dla roszczeń charakterystycznych dla umowy sprzedaży, mających charakter świadczenia ubocznego wobec zobowiązania głównego będzie to dwuletni termin przedawnienia, natomiast dla jakichkolwiek innych roszczeń związanych z zawartą umową, jednak pozostających poza jej przedmiotem – trzyletni termin przedawnienia.[1]

Tym samym stwierdzić trzeba, że kara umowna zastrzeżona na wypadek wypowiedzenia umowy sprzedaży, jest tzw. „swoistą” karą umowną na wypadek rozwiązania umowy przed terminem. Stanowi zatem samodzielne roszczenie, niezależne od roszczenia wynikającego z umowy sprzedaży. W związku z tym nie jest roszczeniem ze sprzedaży, a zatem przedawnia się z upływem trzech lat.

Powyższą tezę potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, gdzie wskazuje się, iż: „Roszczenie o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek wypowiedzenia umowy o dzieło zawartej na czas oznaczony nie jest roszczeniem wynikającym z umowy o dzieło w rozumieniu art. 646 k.c.”[2] Co prawda cytowany wyrok zapadł na kanwie przepisów dotyczących umowy o dzieło, jednakże z jego uzasadnienia wynika, iż zasada dotycząca rozgraniczenia kar umownych na roszczenia stanowiące odszkodowanie za niewykonanie obowiązków należących do danej umowy i roszczenia oderwane od rodzaju umowy, pozostaje aktualne także dla innych stosunków prawnych. W związku z czym, w tym drugim przypadku kwestia przedawnienia roszczeń nie podlega przepisom szczególnym właściwym dla roszczeń z danych zobowiązań, lecz rządzi się regułami ogólnymi z art. 118 k.c.

Autor: Piotr Kantorowski – Kancelaria Kantorowski i Wspólnicy


 

[1] D. Krekora, Glosa do wyroku SN z dnia 20 października 2006 r., IV CSK 178/06.

[2] Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2006 r. IV CSK 178/06

Grupa P4B

Istotne zmiany w zakresie procedury udzielania i cofania koncesji przez Prezesa URE

Z dniem 1 sierpnia 2016 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 lipca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1052), która istotnie nowelizuje wymagania dotyczące uzyskania koncesji na działalność energetyczną.

Najważniejsze zmiany dotyczą kwestii udokumentowania niekaralności w toku postępowania o udzielenie koncesji oraz udzielania koncesji na na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą.


 

Po dokonanej nowelizacji – brzmienie art. 33 ustawy – Prawo energetyczne jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Prezes URE udziela koncesji wnioskodawcy, który:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji;
2) dysponuje środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania;
3) ma możliwości techniczne gwarantujące prawidłowe wykonywanie działalności;
4) zapewni zatrudnienie osób o właściwych kwalifikacjach zawodowych, o których mowa w art. 54;
5) uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej, o której mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących.

1a. Prezes URE udziela koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą wnioskodawcy, który:
1) posiada własne pojemności magazynowe lub
2) zawarł umowę przedwstępną o świadczenie usługi magazynowania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. Nr 52, poz. 343, z późn. zm.305)), w wielkości ustalonej zgodnie z art. 25 ust. 2 tej ustawy, lub
3) został zwolniony z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy wymienionej w pkt 2.

1b. Prezes URE udziela koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wnioskodawcy, który:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nabywa paliwa ciekłe na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej i nabywa paliwa ciekłe na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez ten oddział;
2) złożył zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a;
3) jest zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710, 846, 960 i 1052);
4) posiada własne pojemności magazynowe lub zawarł umowę przedwstępną o magazynowanie zapasów obowiązkowych paliw, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy wymienionej w ust. 1a pkt 2, albo posiada zgodę Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych lub ministra właściwego do spraw energii na zawarcie odpowiednio umowy, o której mowa w art. 11 lub art. 11a ust. 5 tej ustawy.

1c. Przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja na podstawie zawartej umowy przedwstępnej lub zgody, o której mowa w ust. 1b pkt 4, jest obowiązane powiadomić Prezesa URE o zawarciu tej umowy, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, a także o każdej nowo zawartej umowie, o której mowa w art. 10 i art. 11 ustawy wymienionej w ust. 1a pkt 2, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, w całym okresie posiadania koncesji.

2. Uzyskanie koncesji, o której mowa w ust. 1, nie zwalnia z obowiązku uzyskania innych koncesji lub zezwoleń wymaganych na podstawie odrębnych przepisów.

3. Nie może być wydana koncesja wnioskodawcy:
1) który znajduje się w postępowaniu upadłościowym lub likwidacji;
2) któremu w ciągu ostatnich 3 lat cofnięto koncesję na działalność określoną ustawą z przyczyn wymienionych w art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej lub którego w ciągu ostatnich 3 lat wykreślono z rejestru działalności regulowanej z przyczyn, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
3) skazanemu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą;
4) który po dniu złożenia wniosku został wykreślony z rejestru podatników podatku od towarów i usług.
5)skazanemu prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe polegające na zmianie przeznaczenia paliw ciekłych, powodujące uszczuplenie należności publicznoprawnej wielkiej wartości albo skazanemu za takie przestępstwo skarbowe, gdy wartość przedmiotu czynu zabronionego jest wielka;

6) jeżeli inny podmiot posiadający wobec niego znaczący wpływ lub sprawujący nad nim kontrolę albo współkontrolę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34-36 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, został w ciągu ostatnich 3 lat prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą, z uwzględnieniem pkt 5.

3a. W przypadku wnioskodawcy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, albo przedsiębiorcą zagranicznym lub przedsiębiorcą zagranicznym prowadzącym działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, dotyczy również członków zarządów, rad nadzorczych oraz osób uprawnionych do ich reprezentowania.

3b. (uchylony).

3c. Prezes URE zawiesza postępowanie o udzielenie koncesji w przypadku wnioskodawcy, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełniania przestępstwa lub przestępstwa skarbowego mającego związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą lub gdy wydano takie postanowienie wobec osób oraz członków, o których mowa w ust. 3a, do czasu zakończenia postępowania.

4.(uchylony)

5. Prezes URE, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw energii, informuje Komisję Europejską o przyczynach odmowy udzielenia wnioskodawcy koncesji.

Jednocześnie w przepisach przejściowych wskazano – art. 6 ustawy przywołanej na wstępie:

1. Przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, niespełniające warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1b pkt 1 i 3 ustawy Prawo energetyczne, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane do dostosowania prowadzonej działalności do tych warunków oraz do złożenia wniosku o zmianę tej koncesji, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje decyzję w sprawie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
3. Do czasu wydania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzji, o której mowa w ust. 2, przedsiębiorstwa energetyczne mogą prowadzić działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych lub na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2016 r.
4. W przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne nie złoży w terminie wniosku, o którym mowa w ust. 1, koncesja udzielona temu przedsiębiorstwu na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wygasa z mocy prawa z dniem upływu terminu do złożenia wniosku o zmianę koncesji.


Zmianie uległ również art. 35 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać w szczególności:
1) oznaczenie wnioskodawcy i jego siedziby lub miejsca zamieszkania, a w razie ustanowienia pełnomocników do dokonywania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorcy – również ich imiona i nazwiska;
2) określenie przedmiotu oraz zakresu prowadzonej działalności, na którą ma być wydana koncesja, oraz projekt planu, o którym mowa w art. 16;
3) informacje o dotychczasowej działalności wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe z ostatnich 3 lat, jeżeli podmiot prowadzi działalność gospodarczą;
4) określenie czasu, na jaki koncesja ma być udzielona, wraz ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności;
5) określenie środków, jakimi dysponuje podmiot ubiegający się o koncesję, w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania działalności objętej wnioskiem;
6) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).

1a. Wniosek o udzielenie koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą powinien ponadto określać prognozowaną wielkość przywozu gazu ziemnego oraz sposób utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa członkowskiego Unii Europejskiej, lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z ustawą wymienioną w art. 33 ust. 1a pkt 2, lub zawierać informację o wydaniu przez ministra właściwego do spraw energii decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5a tej ustawy, wraz z dołączoną kopią tej decyzji.

1b. Wnioskodawca, który rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie w zakresie wywozu gazu ziemnego, jest zwolniony z obowiązku dołączenia do wniosku o udzielenie koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą informacji o wydaniu przez ministra właściwego do spraw energii decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5a ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2.

1c. Wniosek o udzielenie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych oraz koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą powinien ponadto zawierać, odpowiednio do rodzaju działalności:
1) wskazanie prognozowanej wielkości produkcji lub przywozu paliw ciekłych na okres co najmniej 3 lat;
2) opis sposobu utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, o których mowa w art. 5 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2, na okres co najmniej 3 lat;
3) opis sposobu realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, o którym mowa w art. 23 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych na okres co najmniej 3 lat;
4) dane osób uprawnionych lub wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania wnioskodawcy, obejmujące:
a) imię i nazwisko,
b) datę i miejsce urodzenia,
c) obywatelstwo,
d) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), o ile został nadany,
e) serię i numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość,
f) adres zamieszkania;
5) listę wspólników lub akcjonariuszy, posiadających co najmniej 20% udziałów lub akcji, w przypadku wnioskodawcy innego niż osoba fizyczna;
6) wskazanie miejsca magazynowania zapasów, o których mowa w pkt 2, oraz tytuł prawny do powierzchni magazynowej, w której te zapasy będą magazynowane, lub kopię umowy przedwstępnej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2, lub kopię decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych lub ministra właściwego do spraw energii zawierającej zgodę na zawarcie odpowiednio umowy, o której mowa w art. 11 lub art. 11a ust. 5 tej ustawy;
7) zaświadczenie o zarejestrowaniu wnioskodawcy jako podatnika podatku od towarów i usług.

2. Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych lub obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą jest zobowiązane złożyć, przed udzieleniem koncesji, zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a.

3. Prezes URE odmawia udzielenia koncesji, gdy wnioskodawca nie spełnia wymaganych przepisami warunków.


Znowelizowano również art. 37 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Koncesja powinna określać:
1) podmiot i jego siedzibę lub miejsce zamieszkania;
2) przedmiot oraz zakres działalności objętej koncesją;
3) datę rozpoczęcia działalności objętej koncesją oraz warunki wykonywania działalności;
4) okres ważności koncesji;
5) szczególne warunki wykonywania działalności objętej koncesją, mające na celu właściwą obsługę odbiorców, w zakresie:
a) zapewnienia zdolności do dostarczania paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1-4, 7 i 8,
b) powiadamiania Prezesa URE o niepodjęciu lub zaprzestaniu bądź ograniczeniu prowadzenia działalności objętej koncesją, w okresie jej obowiązywania;
6) zabezpieczenie ochrony środowiska w trakcie oraz po zaprzestaniu koncesjonowanej działalności;
7) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).

1a. W przypadku koncesji, o której mowa w art. 33 ust. 1b, koncesja określa ponadto numer, za pomocą którego podmiot jest identyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług, nadany zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

1b.W przypadku koncesji, o której mowa w art. 33 ust. 1b, udzielanej przedsiębiorcy zagranicznemu prowadzącemu działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej dane wskazane w ust. 1 pkt 1, 2 i 7 oraz ust. 1a dotyczą oddziału tego przedsiębiorcy.

1c. Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane zgłaszać Prezesowi URE zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 35 ust. 1c pkt 5 i 7, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian.

2. Koncesja powinna ponadto określać warunki zaprzestania działalności przedsiębiorstwa energetycznego po wygaśnięciu koncesji lub po jej cofnięciu.

3.(uchylony)


Jednocześnie dokonano zmian w art. 41 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Prezes URE może zmienić warunki wydanej koncesji na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego.

2. Prezes URE cofa koncesję w przypadkach:
1) określonych w art. 58 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) cofnięcia przez właściwego naczelnika urzędu celnego zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego lub jego wygaśnięcia, jeżeli przed wygaśnięciem podmiot nie uzyskał nowego zezwolenia, w trybie i na zasadach określonych w przepisach odrębnych – w odniesieniu do działalności objętej tym zezwoleniem;
3) w przypadku zmiany, w zakresie określonym w ustawie, warunków wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją.
2a. Prezes URE cofa koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą również w przypadku nieutrzymywania, przez przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przywozu gazu ziemnego w celu jego dalszej odsprzedaży odbiorcom, zapasów obowiązkowych gazu ziemnego lub niezapewnienia ich dostępności zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2, art. 24a oraz art. 25 ust. 2 albo ust. 5 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2.

2b. Prezes URE cofa koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą również w przypadku:
1) niespełniania przez przedsiębiorstwo energetyczne któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1 lub 1b, lub w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3;
2) posługiwania się w obrocie paliwami numerem identyfikacyjnym innym niż określony w koncesji zgodnie z art. 37 ust. 1a.

3. Prezes URE cofa koncesję albo zmienia jej zakres w przypadkach określonych w art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

4. Prezes URE może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres:
1) w przypadkach określonych w art. 58 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) w przypadku podziału przedsiębiorstwa energetycznego lub jego łączenia z innymi podmiotami;
3) w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 1c lub w art. 37 ust. 1c.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Prezes URE powiadamia o cofnięciu koncesji właściwego dla podatnika naczelnika urzędu celnego.


Uszczegółowiono również zapisy dotyczące uiszczania kar nakładanych przez Prezesa URE

Zgodnie z dodanym art. 56 ust. 6b ustawy – Prawo energetyczne karę pieniężną, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Prezesa URE o wymierzeniu kary pieniężnej stała się prawomocna.

Cały tekst nowelizacji dostępny jest na stornie: http://dziennikustaw.gov.pl/du/2016/1052/1

Zmiany zostały opisane również w Komunikacie Prezesa URE nr 33/2016.

Grupa P4B

Nowe wymagania przy inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

W dniu 16 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961). Ustawa określa warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej.
Natomiast ustawy nie stosuje się do inwestycji realizowanych i użytkowanych na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

Najważniejsze regulacje:

  1. Lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym);
  2. Odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane (elektrownia wiatrowa – od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa – od elektrowni wiatrowej) musi być równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Dotyczy to też form ochrony przyrody.

Odległość minimalna określona ustawą nie jest wymagana przy przebudowie, nadbudowie, rozbudowie, remoncie, montażu lub odbudowie budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa. Natomiast w przypadku elektrowni wiatrowych użytkowanych w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniających nowych wymogów, dopuszcza się jedynie przeprowadzenie remontu oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do prawidłowego użytkowania elektrowni, z wyłączeniem działań prowadzących do zwiększenia parametrów użytkowych elektrowni lub zwiększenia jej oddziaływań na środowisko.

Ustawa wprowadziła jednak pewne regulacje łagodzące nowe rygory. Pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, zachowują moc, o ile w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Jednakże postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, dotyczące elektrowni wiatrowych, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy umarza się.

Grupa P4B

Opłata OZE

Od 1 lipca 2016 r. wchodzą, po półrocznej karencji opłaty OZE, co spowodowane jest zawieszeniem wprowadzenia nowych regulacji kształtujących rynek energii elektrycznej w Polsce. Tym razem ciężar wspierania odnawialnej energetyki został przerzucony na opłaty sieciowe a nie ceny energii.

Za zarządzanie systemem opłat OZE odpowiada operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego. Opłaty te związane są z zapewnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych w krajowym systemie elektroenergetycznym, czyli pokrycie ujemnego salda w zakresie sprzedaży energii elektrycznej według nowych zasad aukcyjnych. Opłatę OZE oblicza, który jest płatnikiem opłaty OZE.

Opłata OZE pobierana jest od:

1)     odbiorcy końcowego przyłączonego bezpośrednio do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE;

2)     przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, przyłączonego bezpośrednio do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE;

3)     przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną przyłączonego do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE, sprzedającego energię elektryczną przynajmniej jednemu odbiorcy końcowemu lub przedsiębiorstwu energetycznemu świadczącemu usługi przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, którzy są przyłączeni do urządzeń, instalacji lub sieci tego przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną.

Także operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego pobiera opłatę OZE od podmiotów przyłączonych bezpośrednio do sieci przesyłowej, niebędących płatnikami opłaty OZE.

Płatnik opłaty OZE oblicza należną opłatę OZE jako iloczyn stawki opłaty OZE oraz sumy ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej przez odbiorców końcowych przyłączonych:

1) bezpośrednio do sieci danego płatnika opłaty OZE;

2) do sieci przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, przyłączonego do sieci płatnika opłaty OZE;

3) do sieci przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną przyłączonego do sieci płatnika opłaty OZE bezpośrednio lub poprzez sieć przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na ich rzecz usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

Przy odbiorcach przemysłowych obowiązują preferencyjne zasady. Podstawą do obliczenia opłaty OZE pobieranej od odbiorcy przemysłowego, który złożył oświadczenie wymagane na podstawie ustawy – Prawo energetyczne i dla którego wartość współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, o którym mowa w art. 53 ust. 2, wyniosła:

1) nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% – jest 80%,

2) więcej niż 20% i nie więcej niż 40% – jest 60%,

3) więcej niż 40% – jest 15%

– ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej przez tego odbiorcę w danym okresie rozliczeniowym.

 

Należy pamiętać, że Energię elektryczną zużywaną przez:

1) płatników opłaty OZE,

2) przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej niebędące płatnikami opłaty OZE,

3) przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej

– w części, w jakiej nie jest zużywana do jej wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji, uwzględnia się w ilościach energii elektrycznej, w odniesieniu do której pobiera się opłatę OZE.

Przedsiębiorstwo energetyczne:

1) wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej niebędące płatnikiem opłaty OZE,

2) wytwarzające energię elektryczną

– przekazują płatnikom opłaty OZE informację w szczególności o ilościach energii elektrycznej, która stanowi podstawę do obliczenia opłaty OZE, w terminie do piątego dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.

Natomiast płatnik opłaty OZE przekazuje operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz Prezesowi URE w szczególności informację o:

1)     ilościach energii elektrycznej, która stanowi podstawę do naliczenia opłaty OZE,

2)     wielkości należnych i pobranych środków z tytułu opłaty OZE

– w terminie do szóstego dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.

Okresem rozliczeniowym dla rozliczeń dokonywanych między:

1)     operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego a:

  1. płatnikiem opłaty OZE,
  2. odbiorcą końcowym przyłączonym bezpośrednio do sieci przesyłowej,
  3. wytwórcą i przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącymi płatnikiem opłaty OZE, przyłączonym bezpośrednio do sieci przesyłowej

– jest miesiąc kalendarzowy;

2)     płatnikiem opłaty OZE a:

  1. odbiorcą końcowym,
  2. wytwórcą i przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącymi płatnikiem opłaty OZE przyłączonym do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE

– jest okres, w którym są dokonywane rozliczenia za energię elektryczną i są świadczone usługi   przesyłania lub dystrybucji tej energii elektrycznej.

 

Grupa P4B

Okres przejściowy w regulacjach efektywności energetycznej

Z dniem 1 października 2016 r. wchodzi w życie ustawa o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 831). W pewnym okresie przejściowym będą miały zastosowanie dotychczasowe regulacje lub będzie można wykorzystywać dotychczas wydane świadectwa:
  1. Do dnia 30 czerwca 2019 r. świadectwa efektywności energetycznej, wydane na podstawie dotychczasowej, uwzględnia się w realizacji obowiązku określonego w art. 10 ust. 1 nowej ustawy.
  2. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących świadectw efektywności energetycznej oraz przetargów stosuje się przepisy dotychczasowe
  3. Przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, ale nie wcześniej niż przed dniem 1 stycznia 2014 r., dla których nie wydano świadectw efektywności energetycznej w rozumieniu dotychczasowej ustawy mogą być podstawą do wydania nowych świadectw. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje świadectwa efektywności energetycznej, na wniosek podmiotu, u którego zostało zrealizowane to przedsięwzięcie lub te przedsięwzięcia, albo podmiotu upoważnionego przez ten podmiot, złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Do wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej należy dołączyć audyt efektywności energetycznej.
  4. Przedsiębiorca,zobowiązane do przeprowadzania audytów energetycznych przedsiębiorstwa, powinno sporządzić go po raz pierwszy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa przeprowadzony przed dniem wejścia w życie ustawy, ale nie wcześniej niż przed dniem 5 grudnia 2012 r., i spełniający wymagania określone w nowej ustawie, uznaje się za audyt energetyczny w rozumieniu nowej ustawy, ale o przeprowadzeniu takiego audytu przedsiębiorstwo zawiadamia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy.

 

Efektywność energetyczna trochę po nowemu

Rada Ministrów przyjęła 23 lutego 2016 r. projekt ustawy o efektywności energetycznej. Dotychczasowe rozwiązania, które miały obowiązywać do końca roku 2015 zostały przedłużone o pełen rok, ale projekt nowej ustawy przewiduje wejście ustawy w życie co do zasady w okresie 30 dni od publikacji.

Zgodnie z projektem ustawy Minister Energii będzie opracowywał co 3 lata Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej na który będzie się składać:

  • opis planowanych programów zawierających działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej w poszczególnych sektorach gospodarki;
  • określenie krajowego celu w zakresie efektywności energetycznej;
  • informacja o osiągniętej oszczędności energii, głównie w przesyłaniu lub dystrybucji, dostarczaniu oraz końcowym zużyciu energii;
  • strategia wspierania inwestycji w renowację budynków zawierającą: wyniki dokonanego przeglądu budynków znajdujących się w Polsce, określenie sposobów ich przebudowy lub remontu, dane szacunkowe o możliwej do uzyskania oszczędności energii w wyniku ich modernizacji.

Pierwszy Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej Minister Energii powinien przekazać Komisji Europejskiej do 30 kwietnia 2017 r.

Z punktu widzenia przedsiębiorstw energetycznych trzeba wskazać na zmiany w zakresie białych certyfikatów i obowiązków w zakresie audytów.

W projekcie ustawy zachowano system świadectw efektywności energetycznej tzw. białe certyfikaty. Świadectwa będzie można nadal uzyskać za przedsięwzięcia skutkujące zwiększeniem oszczędności energii przez odbiorców końcowych, a także zmniejszeniem strat w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej, ciepła i gazu. Przewidziano także  stopniowe odchodzenie od uiszczania opłaty zastępczej, która zwalniała z obowiązku podejmowania działań na rzecz zwiększania efektywności energetycznej. W 2016 r. opłata będzie mogła obejmować jeszcze 30 proc. zakresu nałożonego obowiązku, natomiast w 2017 r. – 20 proc., a w 2018 r. jedynie 10 proc. Oznaczać to będzie konieczność realizacji obowiązków poprzez zakup świadectw lub samodzielną realizację przedsięwzięć proefektywnościowych. Wartość obowiązku nie będzie odniesiona do wartości przychodów – a do ilości sprzedanej energii.

Pozytywnie należy ocenić rezygnację z przeprowadzania przetargu przez Prezesa URE, bo jak wiemy przetargi były dotknięte wieloma wadami. Przyspieszy to wydawanie świadectw. Istotnym novum będzie jednak to że nie będą one już wydawane za przedsięwzięcia, których realizacja została zakończona.

Kolejną nowością i niestety obowiązkiem są audyty energetyczne przedsiębiorstwa. Do zlecenia lub przeprowadzenia audytu energetycznego (co 4 lata) będzie zobowiązany przedsiębiorca, określony w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, z wyjątkiem mikro, małego i średniego przedsiębiorcy. Zwolniony zostanie z tego przedsiębiorca posiadający system zarządzania energią (określony we właściwych normach) lub mający system zarządzania środowiskowego – jeżeli w ich ramach przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Audyt będzie przeprowadzał podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy.

Oczywiście co stało się regułą przy kolejnych nowelizacjach norm z zakresu energetyki – nowe regulacje „okraszone zostały” licznymi karami administracyjnymi. ustalanymi przez Prezesa URE w drodze decyzji administracyjnej.

Stan na dzień: 23 lutego 2016 r. – na podstawie projektu ustawy. Informacje na temat projektu dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Grupa P4B

Sprawozdania finansowe przedsiębiorstw energetycznych według nowych zasad

Liczne wątpliwości interpretacyjne przy stosowaniu art. 44 ustawy – Prawo energetyczne były powodem nowelizacji przepisów w tym zakresie. Istota tej nowelizacji sprowadza się do doprecyzowania, iż obowiązek nie obejmuje sporządzania odrębnych całych sprawozdań finansowych dla poszczególnych rodzajów działalności energetycznej, lecz ujawnienia w ramach informacji dodatkowej rocznego sprawozdania finansowego odpowiednich pozycji bilansu oraz rachunki zysków i strat odrębnie dla poszczególnych rodzajów działalności gospodarczej. Istotną zmianą jest uwolnienie przedsiębiorstw energetycznych funkcjonujących w sektorze ciepłowniczym od dodatkowych obowiązków sprawozdawczych.

Ustawodawca w sposób szczególny podszedł do sprawozdań sporządzanych dla roku 2015. Dał w tym zakresie możliwość korzystania z dotychczasowych regulacji lub wdrożenie nowych. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1618)  przepisy art. 44 ustawy- Prawo energetyczne, w brzmieniu znowelizowanym, mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2016 r. Jednocześnie przedsiębiorstwo energetyczne może zastosować przepisy art. 44 ustawy Prawo energetyczne w znowelizowanym brzmieniu, do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy kończący się po dniu wejścia w życie nowelizacji niniejszej ustawy.

Treść po nowelizacji

Treść przed nowelizacją

Ust.1 Przedsiębiorstwo energetyczne, zapewniając równoprawne traktowanie odbiorców oraz eliminowanie subsydiowania skrośnego, jest obowiązane prowadzić ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie:1) dostarczania paliw gazowych lub energii, w tym kosztów stałych, kosztów zmiennych i przychodów, odrębnie dla wytwarzania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami gazowymi lub energią, magazynowania paliw gazowych i skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego, a także w odniesieniu do grup odbiorców określonych w taryfie;2) niezwiązanym z działalnością wymienioną w pkt 1. Przedsiębiorstwo energetyczne, zapewniając równoprawne traktowanie odbiorców oraz eliminowanie subsydiowania skrośnego, jest obowiązane prowadzić ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie:1) dostarczania paliw gazowych lub energii, w tym kosztów stałych, kosztów zmiennych i przychodów, odrębnie dla wytwarzania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami gazowymi lub energią, magazynowania paliw gazowych i skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego, a także w odniesieniu do grup odbiorców określonych w taryfie;2) niezwiązanym z działalnością wymienioną w pkt 1.
Ust. 1a Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane do sporządzania, badania, ogłaszania i przechowywania sprawozdania finansowego na zasadach i w trybie określonych w przepisach o rachunkowości.
Ust. 2 W celu spełnienia wymogów mających zapewnić równoprawne traktowanie odbiorców oraz wyeliminowanie subsydiowania skrośnego pomiędzy działalnościami, o których mowa w ust. 1, w ramach ujawnień w informacji dodatkowej rocznego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1a, należy przedstawić odpowiednie pozycje bilansu oraz rachunki zysków i strat odrębnie dla poszczególnych rodzajów wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, przesyłania, dystrybucji lub magazynowania paliw gazowych, obrotu paliwami gazowymi, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego, a także wskazać zasady alokacji aktywów i pasywów oraz kosztów i przychodów do każdej z tych działalności. Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane do sporządzania i przechowywania, na zasadach i w trybie określonych w przepisach o rachunkowości, sprawozdania finansowego zawierającego bilans oraz rachunek zysków i strat za okresy sprawozdawcze, odrębnie dla poszczególnych rodzajów wykonywanej działalności gospodarczej, o których mowa w ust. 1.
Ust. 2a Przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w art. 49a ust. 2, w ramach ujawnień w informacji dodatkowej rocznego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1a, przedstawia odpowiednie pozycje bilansu oraz rachunki zysków i strat odrębnie dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej dla jednostek wytwórczych w rozumieniu ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej, dla których nie zakończył się okres korygowania w rozumieniu tej ustawy, oraz wskazuje zasady alokacji aktywów i pasywów oraz kosztów i przychodów do każdej z tych działalności.
Ust. 3 Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 2, podlega badaniu przez podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W opinii, o której mowa w art. 65 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, biegły rewident powinien stwierdzić, czy zamieszczone w informacji dodatkowej odpowiednie pozycje bilansu oraz rachunki zysków i strat sporządzone odrębnie dla każdej wykonywanej działalności gospodarczej spełniają wymogi, o których mowa w ust. 2, w zakresie zapewnienia równoprawnego traktowania odbiorców oraz eliminowania subsydiowania skrośnego pomiędzy tymi działalnościami. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 2, podlega badaniu, zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, także w zakresie zapewnienia równoprawnego traktowania odbiorców oraz eliminowania subsydiowania skrośnego pomiędzy działalnościami, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
Ust. 3a Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 2a, podlega badaniu przez podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W opinii, o której mowa w art. 65 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, biegły rewident powinien stwierdzić, czy zamieszczone w informacji dodatkowej, o której mowa w ust. 2a, odpowiednie pozycje bilansu oraz rachunki zysków i strat spełniają wymogi, o których mowa w ust. 2a.
Ust.4 Sprawozdanie finansowe sporządzane przez przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej powinno zawierać informację o przychodach z tytułu wykonywania prawa własności do sieci przesyłowej lub sieci dystrybucyjnej. Sprawozdanie finansowe sporządzane przez przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej powinno zawierać informację o przychodach z tytułu wykonywania prawa własności do sieci przesyłowej lub sieci dystrybucyjnej.
Ust.5 Przedsiębiorstwa energetyczne dokonujące zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, są obowiązane do zamieszczenia w sprawozdaniu finansowym informacji o tych zmianach wraz z uzasadnieniem; zmiany te muszą gwarantować porównywalność informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych sporządzonych przed wprowadzeniem tych zmian oraz po ich wprowadzeniu. Przedsiębiorstwa energetyczne dokonujące zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, są obowiązane do zamieszczenia w sprawozdaniu finansowym informacji o tych zmianach wraz z uzasadnieniem; zmiany te muszą gwarantować porównywalność informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych sporządzonych przed wprowadzeniem tych zmian oraz po ich wprowadzeniu.
Ust.6 Przedsiębiorstwo energetyczne, które nie jest obowiązane na podstawie odrębnych przepisów do publikowania sprawozdań finansowych, udostępnia te sprawozdania do publicznego wglądu w swojej siedzibie. Przedsiębiorstwo energetyczne, które nie jest obowiązane na podstawie odrębnych przepisów do publikowania sprawozdań finansowych, udostępnia te sprawozdania do publicznego wglądu w swojej siedzibie.

 

Grupa P4B

Fałszywy pełnomocnik, a zmiana sprzedawcy energii elektrycznej

Autor: Piotr Kantorowski

W obecnych warunkach rynkowych, przy zmianie sprzedawcy energii elektrycznej najczęściej przyjmowane jest rozwiązanie zgodnie, z którym nowy sprzedawca dokonuje wszelkich czynności imieniem odbiorcy zmierzających do zmiany sprzedawcy, w tym reprezentuje go przed OSD.

W typowych sytuacjach nie sposób odmówić takiemu rozwiązaniu ekonomicznego, a także praktycznego uzasadnienia, gdyż nowy sprzedawca mając odnieść oczywiste korzyści w związku z uzyskaniem nowego odbiorcy przejmuje na siebie wykonanie szeregu działań o charakterze formalnym i faktycznym, które w innym przypadku obciążałyby odbiorcę. Ze względu jednak na fakt, iż każdorazowo sprzedawca dokonuje tego na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa istnieje ryzyko, iż jego umocowanie w tym zakresie będzie obarczone wadą.

Abstrahując w tym miejscu nawet od tego, że przy przyjmowaniu pełnomocnictwa do dokonania zmian, o których mowa na wstępie koniecznym jest sprawdzenie KRS odbiorcy w celu ustalenia osób uprawnionych do jego reprezentacji oraz przedkładanych dokumentów pełnomocnictw, w celu sprawdzenia umocowania osoby, która finalnie udziela pełnomocnictwa sprzedawcy podkreślić trzeba, iż praktycznie niemożliwym jest ustalenie w stopniu graniczącym z pewnością, czy osoba, która udziela pełnomocnictwa jest uprawniona do reprezentowania odbiorcy. Nigdy bowiem nie można wykluczyć, że pełnomocnictwo, którym się posługuje osoba udzielająca dalszego pełnomocnictwa nowemu sprzedawcy nie zostało wypowiedziane, albo też czy członek zarządu reprezentujący odbiorcę nie został odwołany, jednakże ze względu na krótki okres od zaistnienia tego faktu, powyższe nie zostało jeszcze ujawnione w KRS. Sytuacji tych nie można wykluczyć, dlatego istotnym jest, aby wiedzieć jakie konsekwencje wiązać się mogą z działaniem sprzedawcy bez prawidłowego umocowania.

W tym miejscu należy odwołać się przede wszystkim do przepisów Kodeksu cywilnego regulujących odpowiedzialność rzekomego pełnomocnika, czyli właśnie osoby działającej jako pełnomocnik bez umocowania lub przekraczając jego zakres. Zgodnie z art. 103 § 3 k.c. w przypadku gdy osoba w imieniu, której działał rzekomy pełnomocnik nie potwierdzi zawartej przez niego umowy, pełnomocnik ten obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu.

Przepis ten wprowadza więc dwojakiego rodzaju roszczenia po stronie osoby, z którą falsus procuator zawarł umowę, tj. zwrot tego, co świadczyła ona rzekomemu pełnomocnikowi oraz o naprawienie szkody, którą poniosła przez to, że zawarła umowę. Co warte podkreślenia, odpowiedzialność rzekomego pełnomocnika niezależna jest od jego winy, a nawet od jego wiedzy o działaniu bez umocowania. Ponadto, norma kodeksowa ogranicza odpowiedzialność rzekomego pełnomocnika do granic tak zwanego ujemnego interesu umownego, co w znacznym uproszczeniu oznacza, że jej rozmiar sprowadza się do obowiązku naprawienia szkody, którą druga strony umowny poniosła przez fakt podjęcia czynności dążących ostatecznie do zawarcia nieważnej umowy. Szkoda ta nie obejmuje zatem swym zakresem korzyści utraconych w związku z niewykonaniem tego rodzaju umowy, ani nawet szkody związanej z następstwami zawarcia nieważnej umowy. W tym kontekście nie sposób też nie wspomnieć, iż w przypadku, gdy rzekomy pełnomocnik działa ze świadomością braku po jego stronie umocowania odpowiedzialność falsus procuator będzie odbywać się na zasadach odpowiedzialności deliktowej, co aktualizuje pełną odpowiedzialność tak za rzeczywiście poniesioną szkodę, jak i za utracone korzyści.

Istotnym jest jednak, że odpowiedzialność fałszywego pełnomocnika oraz skutki zawarcia umowy bez umocowania będzie się przedstawiała inaczej w przypadku, gdy fałszywym pełnomocnikiem będzie uprzednio odwołany, aczkolwiek niewykreślony na dzień udzielenia pełnomocnictwa, członek zarządu podmiotu podlegającego wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. W tym kontekście bowiem dojdzie do swoistego „zderzenia” dwóch norm prawnych, a mianowicie wskazanego powyżej przepisu art. 103 Kodeksu cywilnego oraz art. 14 i następne ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Drugi z wyżej wymienionych przepisów stanowi bowiem, iż podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Z kolei z art. 15 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wynika, że od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Jak się więc wydaje, w przypadku, gdy doszło do zmian osób uprawnionych do reprezentacji podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, a zmiana ta nie została jeszcze ujawniona do KRS odbiorca nie będzie mógł się powoływać na fakt, iż w jej imieniu działał fałszywy pełnomocnik, nawet gdy wniosek o zmianę wpisu w tym zakresie został złożony w terminie, jeśli sprzedawca przyjmując pełnomocnictwo od odwołanego członka zarządu o fakcie odwołania go z tej funkcji nie wiedział.

Odnosząc więc powyższe do omawianej sytuacji, tj. zawarcia przez sprzedawcę w imieniu odbiorcy – bez należytego umocowania – umowy z OSD o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej, wskazać należy, iż w szczególności będzie się ona odnosić do zawarcia umowy z osobą fizyczną, w tym z przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG oraz do przypadków, gdy pełnomocnictwa na rzecz sprzedawcy udziela pełnomocnik. Trzeba bowiem wskazać, że w przypadku gdy odbiorca nie potwierdzi zawartej w ten sposób umowy, sprzedawca zobowiązany będzie do naprawienia szkody, którą OSD poniósł przez zawarcie nieważnej umowy. Ciężko bowiem sobie wyobrazić sytuację, aby Sprzedawca otrzymał od OSD w związku z zawartą umową jakiekolwiek świadczenie, które mogłoby podlegać zwrotowi. Tym samym, w omawianej sytuacji obowiązek zwrotu otrzymanego świadczenia odpadnie z przyczyn natury faktycznej, a roszczenia OSD ograniczać się będą do naprawienia szkody poniesionej przez OSD. Odszkodowanie w ramach ujemnego interesu umownego obejmować będzie wyłącznie straty poniesione w związku z zwarciem umowy, która niedoszła do skutku takie jak chociażby wydatki na korespondencję, dojazdy, zawarcie umowy w szczególnej formie i tym podobne.

Tyle jeśli chodzi o normy kodeksowe. W praktyce natomiast można spotkać się z różnego rodzaju modyfikacjami odpowiedzialności rzekomego pełnomocnika. Jak bowiem wskazuje się w piśmiennictwie, przepis art. 103 § 3 k.c. ma charakter dyspozytywny i dopuszczalne jest modyfikowanie granic ewentualnej odpowiedzialności. W szczególności możliwe jest ustalenie zakresu odszkodowania wykraczającego poza ujemny interes umowny. (Tak chociażby: P. Drapała, Odpowiedzialność odszkodowawcza pełnomocnika rzekomego. Teza nr 7, PPH.2002.9.35). Odnosząc się do powyższego wskazać przede wszystkim należy, iż w obrocie funkcjonują postanowienia, które rozszerzają nie tylko zakres odpowiedzialności rzekomego pełnomocnika, ale także przesłanki jej powstania. Jako przykład można przywołać chociażby postanowienia, które wprowadzają odpowiedzialność sprzedawcy nie tylko za szkodę związana z samym faktem zawarcia umowy, ale również zobowiązuje sprzedawcę do zapłaty na rzecz OSD wszelkich wynikających z taryfy OSD opłat za usługi dystrybucji energii elektrycznej – świadczonych przez OSD na rzecz Odbiorcy, na podstawie wadliwego oświadczenia o zawarciu umowy o świadczenie usług dystrybucji. Tym samym, na mocy takich postanowień dochodzi do rozszerzenia odpowiedzialność rzekomego pełnomocnika na tak zwany pozytywny interes umowny, czyli – mówiąc ogólnie – straty ekonomiczne, których doznał OSD na skutek wykonywania nieważnej umowy.

W tym kontekście trzeba wskazać, że rozszerzenie odpowiedzialności, o którym mowa powyżej nie jest ani tą, o której mowa w art. 473 § 1 Kodeksu cywilnego, ani też tą, o której mowa w art. 472 Kodeksu cywilnego. Obie powyższe regulacje pozwalają bowiem na rozszerzenie odpowiedzialności do granic odpowiedzialności na zasadach ryzyka, jednak nie stanowią podstawy do objęcia odpowiedzialnością szkody, za którą zgodnie z ustawą odpowiedzialności tej podmiot nie ponosi. Co za tym idzie, trzeba wskazać, iż przyjęcie przez sprzedawcę odpowiedzialności w powyższym zakresie będzie stanowić tak zwaną umowę gwarancyjną. Wyjaśnienia wymaga, iż umowa ta polega na objęciu własną odpowiedzialnością innego ryzyka niż niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Granice tego ryzyka powinny być jednak sprecyzowane w umowie (art. 3531 KC). (Wyrok SN z 9.11.2006 r., IV CSK 208/2006, OSNC Nr 7–8/2007, poz. 122). Wynika z tego, że granicę odpowiedzialności na zasadach gwarancyjnych wyznacza zasada swobody umów. Jak się wydaje, wprowadzenie takiej odpowiedzialności po stronie sprzedawcy na rzecz OSD jest prawnie skuteczne i dopuszczalne. Oba te podmioty są bowiem przedsiębiorcami występującymi profesjonalnie w obrocie prawnym, a tym rozszerzenie ich odpowiedzialności wydaje się być w pełni dopuszczalne. Co za tym idzie, postanowienia te należy uznać za prawnie dopuszczalne.

Biorąc pod uwagę powyższe, z punktu widzenia sprzedawcy, szczególnie istotne jest dopełnienie należytej staranności przy weryfikacji, czy osoba działająca imieniem odbiorcy upoważniona jest do udzielenia sprzedawcy stosownego pełnomocnictwa. Jeżeli, bowiem po stronie reprezentanta odbiorcy brak byłoby należytego umocowania, to bezpośrednio przekładałoby się to na nieważność pełnomocnictwa udzielonego sprzedawcy. Mielibyśmy bowiem wówczas do czynienia z ciągiem rzekomych pełnomocnictw i związanych z nim roszczeń odszkodowawczych. Co więcej, w przeciwieństwie do umowy zawartej finalnie między OSD, a odbiorcą działającym za pośrednictwem sprzedawcy, której potwierdzenie przez odbiorcę jest możliwe nawet w przypadku działania przez falsus procuratora wadliwie udzielonego pełnomocnictwa nie da się prawnie skutecznie potwierdzić (art. 104 zdanie 1 Kodeksu cywilnego).

W tym kontekście trzeba też wskazać na praktykę obrotu, która niejednokrotnie wprowadza rozszerzenie odpowiedzialności sprzedawcy działającego jako pełnomocnik na mocy oświadczenia składanego przez sprzedawcę tak imieniem własnym, jak i imieniem odbiorcy. Wątpliwość budzi w tym zakresie bowiem, czy poprzez jednostronną czynność prawną (oświadczenie sprzedawcy) może dojść do przyjęcia rozszerzonego zakresu odpowiedzialności za działanie jako fałszywy pełnomocnik. Nie wykluczając w tym miejscu, iż złożenie przedmiotowego oświadczenia będzie prowadzić do zawarcia umowy w sposób dorozumiany, należałoby wskazać, że prawidłową praktyką winno być w tym zakresie zawieranie umowy, choćby o charakterze ramowym, między sprzedawcą, a OSD, a nie wyłącznie złożenie oświadczenia przez sprzedawcę. Skoro do rozszerzenia odpowiedzialności sprzedawcy koniecznym jest zawarcie umowy gwarancyjnej to nie może budzić wątpliwości, iż do zawarcia takiej umowy dochodzi w chwili złożenia dwóch zgodnych oświadczeń woli. Tym samym, formuła wprowadzenia rozszerzonej odpowiedzialności na mocy oświadczenia sprzedawcy może być uznana za prawnie bezskuteczną, gdyż nie wyraża ona oświadczenia woli OSD.

Analizując przedmiotowe zagadnienie z perspektywy OSD trzeba wskazać, że nałożenie na sprzedawcę odpowiedzialności gwarancyjnej co do opłat za przesył wydaje się być rozwiązaniem bardzo korzystnym. Rozszerzenie bowiem odpowiedzialności rzekomego pełnomocnika skutkuje wyższym poziomem zabezpieczenia interesów OSD, a co więcej ukierunkowuje te roszczenia do podmiotu, który niewątpliwie należy uznać za wypłacalny, co nie w każdej sytuacji dotyczyć będzie osoby, która udzieliła sprzedawcy pełnomocnictwa z przekroczeniem jego zakresu.

W tym kontekście nie sposób nie zauważyć, że również sprzedawca jest uprawniony do wprowadzenia analogicznych zabezpieczeń w umowach łączących go z odbiorcą. Takie rozwiązanie wprowadzi bowiem możliwość regresowego dochodzenia zwrotu opłat przesyłowych uiszczonych przez sprzedawcę na rzecz OSD od osoby, która nie mając do tego umocowania albo też przekraczając jego zakres udzieliła pełnomocnictwa sprzedawcy. Co więcej, w tej samej umowie można nałożyć rozszerzoną odpowiedzialność na rzekomego pełnomocnika co do ceny sprzedaży energii elektrycznej za okres, w którym sprzedaż energii miała miejsce na mocy nieważnie zawartej umowy. Nie może budzić wątpliwości, że w obrocie profesjonalnym, to jest między przedsiębiorcami, wprowadzenie odpowiedzialności rzekomego pełnomocnika odbiorcy w stosunku do sprzedawcy wydaje się być w pełni uzasadnione, zważywszy w szczególności na to, że najczęściej jego odpowiedzialność będzie się odbywać na zasadzie odpowiedzialności deliktowej, a więc do pełnej wysokości szkody. Rozwiązanie to wydaje się być zresztą możliwym do zastosowania również z obrocie konsumenckim i nie powinno być uznane za klauzulę abuzywną.

Reasumując, trzeba wskazać, że sprzedawca energii każdorazowo działając jako pełnomocnik jej odbiorcy ponosi ryzyko tego, iż w konkretnym przypadku działać będzie bez umocowania. Analogiczne ryzyko ponosi zresztą OSD zawierając umowę z odbiorcą działającym przez pełnomocnika. Rozwiązaniem zmniejszającym ryzyko związane ze specyfiką zawierania umów na rynku energii elektrycznej będą właśnie umowy gwarancyjnej i to zarówno te zawierane przez OSD ze sprzedawcą, jak i te zawierane przez sprzedawcę z pełnomocnikiem odbiorcy.

Grupa P4B

Mikroinstalacje i małe instalacje – uwarunkowania formalne

W dniu 4 maja 2015 r. weszła w życie Ustawa o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2015 r, poz. 478, ze zm.), regulująca szczegółowo funkcjonowanie OZE.

Ustawa wprowadza do katalogu definicji związanych z energetyką odnawialną dwa nowe pojęcia:

  • mikroinstalacji – czyli odnawialnego źródła energii, o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 40 kW, przyłączonego do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV lub o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nie większej niż 120 kW;
  • małej instalacji – czyli odnawialnego źródła energii, o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 40 kW i nie większej niż 200 kW, przyłączonego do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV lub o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej większej niż 120 kW i nie większej niż 600 kW;

Prowadzenie działalności gospodarczej polegające na wytwarzaniu energii elektrycznej w źródłach zdefiniowanych powyżej, nie wymaga uzyskania koncesji, a jedynie zarejestrowania tej działalności. W przypadku mikroinstalacji wytwórca zobowiązany jest zgłosić, na odpowiednim wniosku, gotowość jednostki do wytwarzania i zamiar rozpoczęcia działalności do Operatora Systemu Dystrybucyjnego, do którego jest przyłączony, który to Operator informuje Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o danej mikroinstalacji przyłączonej do własnej sieci.

W przypadku źródeł kwalifikowanych jako małe instalacje, wytwórca zobowiązany jest do złożenia wniosku do Urzędu Regulacji Energetyki o wpis do Rejestru Wytwórców w Małych Instalacjach OZE. Rejestr ten dostępy jest na stronie internetowej bip.ure.gov.pl.

Wzór wniosku o wpis do RMIOZE stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 kwietnia 2015 roku w sprawie wzoru wniosku o wpis do rejestru wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie małych instalacji. Do wniosku należy dołączyć oświadczenia, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii tj. o nie zaleganiu z uiszczaniem podatków, opłat oraz składek na ubezpieczenie społeczne, o kompletności i prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz o spełnieniu warunków określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Wpis do Rejestru podlega opłacie skarbowej w wysokości 616 zł, co jest dość zaskakujące, mając na uwadze fakt iż decyzje o udzieleniu koncesji na wytwarzanie dla odnawialnych źródeł energii o mocy nieprzekraczającej 5 MW, w myśl art. 9e ust. 18 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne, są z tej opłaty zwolnione.

Zamysłem ustawodawcy było niewątpliwie uproszczenie procedowania regulacji dotyczącej umożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie małych źródeł.