Artykuły dotyczące rynku energii elektrycznej

Ustawa cenowa – rozporządzenie w sprawie sposobu obliczenia kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej oraz sposobu wyznaczania cen odniesienia

Zgodnie z informacjami Ministerstwa Energii w dniu 19 lipca 2019 r. podpisane zostało rozporządzenie w sprawie sposobu obliczenia kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej oraz sposobu wyznaczania cen odniesienia. Dokument został skierowany do publikacji w Dzienniku Ustaw.

Odbiorcy indywidualni na niskim napięciu (z grupy taryfowej G), w tym gospodarstwa domowe, nie muszą składać oświadczeń i automatycznie skorzystają z działań osłonowych w II półroczu 2019 r. – przewidzianych w ustawie. Inni odbiorcy wyspecyfikowani w ustawie – w tym: mikro i mali przedsiębiorcy muszą złożyć stosowne oświadczenie do swojego sprzedawcy, aby skorzystać z efektu „zamrożenia cen” w II półroczu. Natomiast średnie i duże przedsiębiorstwa w drugim półroczu 2019 r. będą mogły składać wnioski o pomoc de minimis do Funduszu Wypłat Różnicy Ceny. Wnioski będą mogły być złożyć po upływie trzeciego kwartału 2019 r.

Zarówno sama ustawa, jak i rozporządzenie – jest krytykowane przez środowiska branżowe z uwagi na naruszanie zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej, brak uwzględnienia skomplikowanych konstrukcji rynkowych i wielości modeli – które mogą skutkować tym że koszt wdrożenia poniesie nie Skarb Państwa, ale indywidualni przedsiębiorcy – co może wpłynąć na utratę płynności małych podmiotów. W ocenie rządu nadzwyczajna sytuacja wymaga nadzwyczajnych działań, a regulacje uwzględniają zgłaszane uzasadnione uwagi środowiska.

Nowe rodzaje białych certfikatów

Wsparcia kogeneracji w Polsce – zatwierdzone przez Komisję Europejską

Wsparcie kogeneracji

Komisja Europejska zatwierdziła 15 kwietnia 2019 r. polski program wsparcia wysokosprawnej kogeneracji oraz ulgi w opłatach, które pobiera się od odbiorców energochłonnych i przeznacza na finansowanie tego systemu. Powyższe oznacza, że zaczął działać art. 99 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, zgodnie z którym: „Do dnia wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej (ulgi w opłacie kogeneracyjnej) przewidzianej w art. 62 ust. 2 ze wspólnym rynkiem albo decyzji stwierdzającej, że mechanizm przewidziany w art. 62 ust. 2 nie stanowi pomocy publicznej, przepisów art. 62 ust. 2 nie stosuje się.” Powyższe oznacza między innymi, że odbiorcy przemysłowi zamieszczeni we właściwym wykazie Prezesa URE będą mogli skorzystać z dodatkowego mechanizmu wsparcia.

Unijna komisarz odpowiedzialna za politykę konkurencji Margrethe Vestager stwierdziła: Zatwierdzony dziś polski program wsparcia znacząco przyczyni się do osiągania celów UE w zakresie środowiska i klimatu bez nadmiernego zakłócania konkurencji. Zatwierdziliśmy także przedstawione przez Polskę plany zachowania konkurencyjności energochłonnych przedsiębiorstw w Polsce poprzez zmniejszenie ich wkładów na rzecz finansowania wsparcia wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji. Musimy jednak jeszcze ocenić, czy ulgi przewidziane dla niektórych odbiorców w opłacie, z której finansowany jest mechanizm zdolności wytwórczych w Polsce, są zgodne z naszymi zasadami pomocy państwa.

Ulgi w opłacie mocowej do wyjaśnienia

Jak wskazała Komisja Europejska w swoim komunikacie – w lutym 2018 r. na podstawie unijnych zasad pomocy państwa Komisja zatwierdziła mechanizm zdolności energetycznej w Polsce. Zdaniem Komisji środki te przyczynią się do zagwarantowaniabezpieczeństwa dostaw energii przy jednoczesnej ochronie konkurencji na jednolitym rynku. Polska planuje obecnie wprowadzić ulgi dla niektórych odbiorów energochłonnych w opłacie pobieranej od konsumentów energii elektrycznej w celu finansowania polskiego mechanizmu zdolności energetycznej i zgłosiła ten plan Komisji. Komisja wszczęła szczegółowe postępowanie wyjaśniające, aby ocenić, czy proponowane ulgi są zgodne z unijnymi zasadami pomocy państwa. W szczególności Komisja rozważy, czy ulgi w opłacie na rzecz mechanizmu zdolności wytwórczych dla niektórych odbiorców są niezbędne do zabezpieczenia finansowania mechanizmu zdolności wytwórczych. Komisja oceni zatem, czy takie ulgi pośrednio przyczyniają się do osiągnięcia celu, jakim jest zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w ramach mechanizmu zdolności wytwórczych.

Na tym etapie Komisja wyraża obawę, że proponowane ulgi w opłacie mogą doprowadzić do:

  • nieefektywnego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną w okresach niedoboru, jeżeli niektórzy użytkownicy będą zwolnieni z ponoszenia tych kosztów;
  • większego zapotrzebowania na dodatkową zdolność wytwórczą w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii w tych okresach.

Komisja przystąpi teraz do dalszego badania w celu ustalenia, czy jej wstępne zastrzeżenia zostaną potwierdzone. Wszczęcie szczegółowego postępowania daje zainteresowanym stronom trzecim
możliwość przedstawienia uwag na temat ocenianych środków pomocy. Wynik postępowania nie jest jednak przesądzony.

Źródło: Komisja Europejska – Komunikat prasowy

Bonifikaty udzielane przez przedsiębiorstwa energetyczne na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy Prawo energetyczne nie pomniejszają podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT

Zgodnie z Interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 lutego 2019 r. (Sygnatura:0114-KDIP4.4012.854.2018.1.AK) bonifikaty udzielane przez przedsiębiorstwa energetyczne na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy Prawo energetyczne nie pomniejszają podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT.

Zryczałtowany charakter bonifikaty

Jak wskazano w interpretacji udzielanie bonifikat „wynika z regulacji obowiązujących wszystkich sprzedawców energii. Celem tych regulacji jest zapewnienie rodzaju „rekompensaty” dla Odbiorców z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań wynikających z Prawa energetycznego przez sprzedawców takich jak Wnioskodawca. Większość opisanych bonifikat ma zryczałtowany charakter lub opiera się na zasadach kalkulacji uwzględniających m.in. zryczałtowane kwoty.

Wysokość bonifikat będących przedmiotem wniosku określona jest przepisami prawa, tym samym kwota bonifikaty może przekroczyć wartość zrealizowanej usługi na rzecz Odbiorcy, w związku z którą jest należna bonifikata, jak również może przekroczyć łączną kwotę należną z tytułu sprzedaży zrealizowanej na rzecz danego Odbiorcy w całym okresie obowiązywania zawartej z nim umowy.

Bonifikata nie ma związku z faktycznym wydatkiem poniesionym przez Odbiorcę w związku z nabytą energią elektryczną

Sposób określania wysokości bonifikaty z tytułu niedotrzymania parametrów jakościowych dostarczonej energii elektrycznej, jak również niedotrzymania standardów jakości obsługi świadczy o tym, że bonifikata ta nie ma związku z faktycznym wydatkiem poniesionym przez Odbiorcę w związku z nabytą energią elektryczną, jak również nabytymi usługami. Brak związku (uzależnienia) udzielonych przez Wnioskodawcę bonifikat ze świadczonymi usługami dystrybucji energii elektrycznej powoduje, że bonifikaty te nie będą miały wpływu na podstawę opodatkowania zrealizowanych usług dystrybucji tej energii.

W przypadku natomiast udzielanej przez Wnioskodawcę bonifikaty z tytułu niedostarczenia jednostek energii elektrycznej bonifikata ta nie będzie zmniejszała podstawy opodatkowania, gdyż w tym przypadku dotyczy dystrybucji niezrealizowanej z tytułu której Wnioskodawca nie otrzymał zapłaty (brak podstawy opodatkowania).

W związku z tym, że bonifikaty nie mają związku z wartościami nabywanej przez Odbiorców energii elektrycznej oraz usług związanych z jej dystrybucją, tym samym uiszczonymi lub należnymi sprzedawcy kwotami, wypłaty przedmiotowych bonifikat dokonywane przez Wnioskodawcę nie będą powodowały obowiązku obniżania podstawy opodatkowania VAT oraz kwoty podatku należnego z tytułu świadczonych usług dystrybucji energii elektrycznej.

(…) Bonifikaty z tytułu niedotrzymania parametrów jakościowych energii elektrycznej, niedostarczenia jednostek energii elektrycznej odbiorcy oraz niedotrzymania standardów jakości obsługi odbiorców nie odnoszą się do konkretnej świadczonej usługi, a w konsekwencji ich udzielenie nie skutkuje / nie będzie skutkować obniżeniem podstawy opodatkowania VAT oraz kwoty podatku należnego z tytułu świadczonych przez Spółkę usług dystrybucji energii elektrycznej zgodnie z art. 29a ust. 7 pkt 2 lub ust. 10 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług”.

Miejsce publikacji interpretacji – tutaj

Dodatkowe podobne: 0114-KDIP4.4012.41.2019.1.KS, 0114-KDIP4.4012.833.2018.1.KM,

Grupa P4B

Likwidacja spółki a jej zobowiązania – rozważania na gruncie sytuacji na rynku energii elektrycznej

Ostatnimi czasy zauważalny jest fakt, iż na rynku obrotem energią pojawiły się spore utrudnienia mające negatywne skutki dla niektórych przedsiębiorstw, które to niekiedy prowadzą do zaprzestania przez nich prowadzenia działalności.

Następstwem wahań na rynku energii jest to, że wiele przedsiębiorstw energetycznych prowadzących działalność na tym rynku przechodzi w stan likwidacji. Wskazać należy, że proces likwidacyjny spółki jest złożonym zjawiskiem w wyniku, którego po jego przeprowadzeniu i zakończeniu zarówno spółki kapitałowe jak i osobowe tracą swój byt prawny.

Likwidacja spółki będzie przebiegać odmiennie w szczególności w zależności od tego czy będziemy mieli do czynienia ze spółka osobową, czy kapitałową. Co do zasady rozwiązanie spółki musi być poprzedzone przeprowadzeniem procesu likwidacji, która jest mocno sformalizowana oraz absorbuje sporo czasu. Proces likwidacji narzuca sztywną procedurę jej przeprowadzenia. W przypadku jednak części spółek osobowych, jak dla przykładu spółki komandytowej, nie będzie konieczności przeprowadzania jej likwidacji.

W pierwszej części artykułu zostaną poruszone zagadnienia związane ze zlikwidowaniem spółki na przykładzie spółki komandytowej jako spółki osobowej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako spółki kapitałowej. Zagadnienia te dotyczyć będą w głównej mierze podstawowych obowiązków wynikających z procedury rozwiązywania spółki. Wiedza ta jest kluczowa dla kontrahentów likwidowanych spółek, gdyż nie w każdym przypadku po zakończeniu procesu likwidacji będą oni mogli dochodzić jeszcze swoich rodzeń.

Na początek w bardzo krótki sposób przedstawiona zostanie procedura likwidacyjna spółki osobowej. Zaznaczyć należy, że powodów do rozwiązania spółki osobowej jest wiele i mogą to być:

  • przyczyny określone przez umowę spółki,
  • uchwała wszystkich wspólników, która to podjęta jest jednomyślnie,
  • ogłoszenie upadłości,
  • śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości,
  • wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika,
  • prawomocne orzeczenie sądu.

W artykule zostanie poruszone jednak wyłącznie zagadnienie, w którym to wspólnicy spółki osobowej postanawiają rozwiązać spółkę poprzez podjęcie stosownej uchwały.

Uchwała o rozwiązaniu spółki może zostać podjęta w każdym czasie trwania spółki i co do zasady powinna zostać podjęta przez wspólników jednomyślnie. W czasie trwania likwidacji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące stosunków wewnętrznych oraz zewnętrznych spółki z zastrzeżeniem pewnych wyjątków. Co do zasady likwidatorem spółki są wszyscy wspólnicy spółki, nie istnieją jednak żadne przeciwwskazania, aby osoba likwidatora została wybrana również z poza grona wspólników. Likwidatorzy mają obowiązek zgłosić otwarcie likwidacji do sądu rejestrowego, wraz z tym wnioskiem powinni wskazać imiona i nazwiska osób pełniących funkcję likwidatorów oraz sposób reprezentowania spółki. Wskazać należy, że głównym obowiązkiem likwidatorów jest zakończenie bieżących interesów spółki. Oznacza to, że likwidatorzy powinni spełnić wszelkie ciążące na spółce zobowiązania, ściągnąć wierzytelności należne spółce oraz upłynnić jej majątek. Oczywiście istnieje możliwość, aby likwidatorzy rozpoczynali nowe interesy jednak z zastrzeżeniem, że mają one prowadzić do zakończenia spraw będących w toku.

Odmiennie niż w przypadku prowadzenia likwidacji spółek kapitałowych, wspólnicy nie muszą wstrzymywać się przez wskazany w ustawie czas od dnia otwarcia likwidacji z podziałem majątku spółki pomiędzy wspólników. Tym samym czas trwania likwidacji spółki osobowej nawet z zastosowaniem procesu likwidacji trwa znacznie krócej niż w przypadku spółek kapitałowych. Likwidatorzy zobowiązani są do sporządzenia bilansu na dzień rozpoczęcia likwidacji jak również na dzień jej zakończenia. Po zakończeniu wszelkich spraw spółki, to jest spłacie wierzytelności oraz upłynnieniu majątku likwidatorzy mają obowiązek złożyć wniosek do sądu rejestrowego o wykreślenie spółki z rejestru. Trzeba jednak podkreślić, że w przypadku spółek osobowych nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Można je bowiem rozwiązać z pominięciem tego postępowania.

Rozwiązanie spółki bez przeprowadzania jej likwidacji przekłada się na znaczną oszczędność czasu jak również pieniędzy, co jak wiadomo w dzisiejszych czasach, ma ogromne znacznie. Inaczej jednak sprawa może przedstawiać się z perspektywy kontrahentów tej spółki, gdyż dowiedzą się o fakcie jej likwidacji w zasadzie równocześnie z jej wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego. Trzeba też podkreślić, że Kodeks spółek handlowych nie wskazuje co konkretnie oznacza „inny sposób zakończenia działalności” dlatego też to w zasadzie od wspólników zależy w jaki sposób doprowadzą oni do zakończenia działalności spółki.

Przede wszystkim, trzeba wiedzieć, że odstąpienie od procedury likwidacyjnej spółki osobowej powinno nastąpić poprzez uzgodnienie pomiędzy wspólnikami innego sposobu jej rozwiązania. Postanowienia wspólników w tym przedmiocie nie mogą ograniczać się jedynie do wskazania, iż wspólnicy rezygnują z postępowania likwidacyjnego. Uzgodnienie takie powinno dokładnie wskazywać sposób w jaki spółka zostanie rozwiązana, a porozumienie to nie powinno zmierzać do pokrzywdzenia wierzycieli. Istotnym jest jednak to, że do rozwiązania spółki w ten właśnie sposób jej wspólników musi upoważniać umowa spółki. Jeśli ta nie przewiduje możliwości rozwiązania spółki bez prowadzenia postępowania likwidacyjnego to brak będzie takiej możliwości. Warto też wiedzieć, że w sytuacji, gdy powodem rozwiązania spółki jest wypowiedzenie umowy przez wierzyciela wspólnika lub ogłoszenie upadłości komplementariusza wówczas porozumienie to wymaga odpowiednio zgody tego wierzyciela albo syndyka.

Dla przykładu alternatywnymi sposobami na rozwiązanie spółki są uchwały zawierające: porozumienie wspólników w sprawie podziału majątku spółki, porozumienie co do zasad ponoszenia odpowiedzialności przez wspólników za zobowiązania spółki lub też ustalenie sposobu podziału majątku spółki w naturze poprzez podział jego składników bez konieczności spieniężania tego majątku. Ponadto dopuszczalne jest również rozwiązanie, w którym przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część zostanie zbyta na rzecz osoby trzeciej.

Uchwała wspólników w sprawie rozwiązania spółki bez przeprowadzenie procesu likwidacyjnego powinna mieć formę pisemną, zdarza się jednak niekiedy, że dla ważności czynności prawnej, która będzie elementem porozumienia wspólników dotyczącego sposobu zlikwidowania spółki wymagane jest zachowanie formy szczególnej, na przykład w postaci aktu notarialnego, w przypadku przeniesienia własności nieruchomości należącej do spółki, albo formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi jeśli przedmiotem takiego porozumienia będzie przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Po zrealizowaniu wszelkich czynności określonych w porozumieniu (uchwale) wspólników, które to mają doprowadzić do zakończenia działalności spółki wspólnicy zobowiązani są do wskazania osoby, która to przechowywać będzie wszelkie dokumenty i księgi spółki. Ponadto, muszą oni złożyć wniosek o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców do właściwego sądu rejestrowego.  Warto jednak podkreślić, że rzeczone czynności mogą „odbyć” się w zasadzie poprzez podjęcie jednej tylko uchwały wspólników. Nic nie stoi na przeszkodzie, jeśli pozwala na to specyfika danej spółki osobowej, żeby jej wspólnicy na jednym posiedzeniu podjęli uchwałę w przedmiocie rozwiązania spółki bez przeprowadzenia likwidacji i jednocześnie podjęli uchwały we wszystkich powyższych kwestiach. Warto tutaj wskazać, że Sąd Rejestrowy co do zasady nie będzie miał w tym przypadku możliwości badać, czy aby takie zakończenie bytu prawnego spółki nie ma na celu pokrzywdzenie jej ewentualnych wierzycieli, jednak o ich sytuacji będzie mowa w dalszej części artykułu.

Odmienienie ma się natomiast sytuacja w przypadku rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym przypadku nie ma żadnej możliwości, aby odstąpić od procedury likwidacji spółki. Tym samym spółka z ograniczoną odpowiedzialnością chcąca zakończyć swoją działalność musi przejść przez cały proces likwidacyjny.

Kodeks spółek handlowych enumeratywnie wymienia zdarzenia, których wystąpienie pozwala na przeprowadzenie likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.  Są to:

  • zaistnienie przesłanek określonych w umowie spółki,
  • uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granice, uchwała taka musi zostać potwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza,
  • w sytuacji kiedy umowa spółki została sporządzona za pomocą wzorca umowy dostępnego w systemie S24 również za pomocą uchwały podjętej za pomocą tego systemu, która zostanie podpisana przez wspólników za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub profilem zaufanym ePUAP,
  • ogłoszenie upadłości spółki,
  • innej przyczyny przewidzianej przepisami prawa.

Tak samo jak  w przypadku spółek osobowych, poniżej zostaną przedstawione zagadnienia związane jedynie z sytuacją, w której to wspólnicy spółki decydują się na rozwiązanie spółki poprzez podjęcie stosownej uchwały o jej rozwiązaniu.

Wspólnicy decydujący się na przeprowadzenie procesu likwidacji spółki zobowiązani są do podjęcia odpowiedniej uchwały w tym przedmiocie.  Powyższa uchwała uruchamia proces likwidacyjny. W przypadku braku innych zastrzeżeń umownych (surowszych) uchwała o rozwiązaniu spółki powinna zostać podjęta większością 2/3 głosów. Nadmienić w tym  miejscu trzeba, że przepisy Kodeksu spółek handlowych przewidują od tej zasady pewien wyjątek. W przypadku, kiedy w bilansie odnotowana jest strata przewyższająca sumę kapitałów rezerwowego i zapasowego oraz połowę kapitału zakładowego spółki, to do podjęcia uchwały w przedmiocie rozwiązania spółki wystarczy bezwzględna większość głosów.

Kolejnym wymogiem stawianym przed wspólnikami jest wymóg, aby przedmiotowa uchwała została sporządzona w formie aktu notarialnego. Wymóg ten odpada jedynie wówczas, kiedy umowa spółki została zawarta za pomocą systemu teleinformatycznego S24. Wtedy uchwała ta może zostać podjęta także poprzez system S24.

Uchwała Zgromadzenia wspólników powinna określić osoby likwidatorów oraz sposób reprezentacji spółki w czasie trwania jej likwidacji. Wynika to z faktu, iż z momentem rozpoczęcia likwidacji dochodzi do wygaśnięcia obecnej reprezentacji spółki, co dotyczy także prokury. Zaznaczyć należy, że co do zasady likwidatorami spółki są członkowie zarządu, jednak nie jest to reguła ściśle wiążąca wspólników. Tym samym odmienne postanowienie może wynikać z umowy spółki jak również z uchwały wspólników. Podkreślić należy, że likwidatorami mogą zostać również osoby z poza grona członków zarządu spółki, czy też jej wspólników.

Co do statusu likwidatorów spółki to wskazać należy, iż nie są traktowani jako organ spółki a jedynie jako jej przedstawiciele. Pomimo powyższego pamiętać trzeba, że odpowiadają oni na takiej samej zasadzie co członkowie zarządu za powstałe zobowiązania spółki w czasie kiedy pełnili oni funkcję likwidatora. Likwidatorzy spółki uprawnieni są do prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentowania. Do likwidatorów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące członków zarządu, tym samym zobowiązani są oni do stosowania się do uchwał podjętych przez wspólników spółki. Z powyższego wynika więc, że likwidatorzy tak samo jak członkowie zarządu mogą zostać odwołani przez zgromadzenie wspólników.

W tym miejscu wskazać należy, że na dzień otwarcia likwidacji, likwidatorzy zobowiązani są do sporządzenia sprawozdania finansowego spółki. Sprawozdanie to jest całkowicie niezależne od rocznego sprawozdania finansowego.

Likwidatorzy zobowiązani są złożyć wniosek do sądu rejestrowego, do którego musi zostać załączony protokół zawierający uchwałę Zgromadzenia wspólników sporządzony w formie aktu notarialnego oraz uiścić opłatę sądową za wpis otwarcia likwidacji w KRS. Wniosek ten powinien zawierać imiona i nazwiska osób pełniących funkcję likwidatorów jak również adresy i sposób reprezentowania spółki. Do powyższego wniosku likwidatorzy powinni załączyć również oświadczenie, w którym wyrażą zgodę na pełnienie funkcji likwidatora.

Kolejnym obowiązkiem likwidatora jest ogłoszenie informacji o otwarciu likwidacji oraz wezwanie wierzycieli do zgłaszania swoich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Powyższego ogłoszenie publikowane jest w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, opłata od niego zależna jest od ilości znaków użytych w ogłoszeniu.

Tak samo jak w przypadku przeprowadzenia likwidacji spółki osobowej również i w przypadku likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nadrzędnym zadaniem likwidatorów jest zakończenie bieżących interesów spółki. Likwidatorzy więc powinni spełnić wszelkie ciążące na spółce zobowiązania, ściągnąć należne jej wierzytelności oraz upłynnić majątek spółki. Również i w tym przypadku likwidatorzy mogą rozpoczynać nowe interesy z tym samym zastrzeżeniem, że mają one prowadzić do zakończenia spraw będących w toku. Upłynnienie majątku spółki może polegać na zbyciu elementów wchodzących w jego skład. Rzeczy ruchome nie podlegają ograniczeniom co do sposobu ich zbycia, odmiennie ma się sprawa w przypadku zbycia nieruchomości. Może ona być sprzedana w drodze publicznej licytacji, a z wolnej ręki wyłącznie za zgodą wspólników wyrażoną w uchwalę i po cenie nie niższej od ustalonej przez wspólników.

Po zakończeniu wszelkich spraw spółki likwidatorzy sporządzają sprawozdanie likwidacyjne oraz sprawozdanie finansowe na dzień zamknięcia likwidacji. Dokumenty te mają za zadanie podsumować czas trwania procesu likwidacji. Wskazane powyżej sprawozdania zatwierdza zgromadzenie wspólników oraz udziela likwidatorom absolutorium za pełnienie owej funkcji. Ponadto, wspólnicy podczas trwania tego zgromadzenia muszą podjąć uchwałę w przedmiocie wyznaczenia podmiotu, który będzie przechowywał dokumentację spółki oraz podziału majątku spółki pomiędzy wspólników z tego, który pozostał po przeprowadzeniu procesu likwidacji.

Na zakończenie procesu likwidacji likwidator obowiązany jest złożyć do Sądu Rejestrowego wskazane powyżej sprawozdania oraz protokoły wraz z wnioskiem o wykreślenie spółki z rejestru KRS. O rozwiązaniu spółki likwidator musi poinformować również właściwy urząd skarbowy przekazując mu odpis sprawozdania likwidacyjnego.

Zaznaczyć należy, że przez cały czas trwania likwidacji, zarówno spółka osobowa jaki kapitałowa podczas posługiwania się swoją firmą musi dodatkowo używać określenia „w likwidacji”.

Jak wynika z powyższej procedury, zasadą jest, że w przypadku likwidacji spółki kapitałowej nie powinno dojść do jej wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego tak w czasie trwania jakichkolwiek postępowań dotyczących spółki, jak i przed zakończeniem przez spółkę spłacania jej zobowiązań. Podkreślić trzeba, że zgodnie z przepisami sumy potrzebne do zaspokojenia lub zabezpieczenia znanych spółce wierzycieli, którzy się nie zgłosili lub których wierzytelności nie są wymagalne albo są sporne, należy złożyć do depozytu sądowego.

Niezależnie więc, od tego czy jest to spółka osobowa czy też kapitałowa winna ona przed wykreśleniem jej z rejestru uregulować swoje wszystkie zobowiązania zarówno te bezsporne i istniejące w danym momencie jak również, te które nie są wymagalne w chwili trwania likwidacji, czy też sporne. Mając na uwadze takie założenie można dojść do wniosku, że teoretycznie nie jest możliwym, aby zakończyć proces likwidacji, tym samym byt prawny spółki, bez zaspokojenia wszystkich wierzycieli spółki.

Niekiedy dochodzi jednak do sytuacji, że pomimo istniejących zobowiązań, nawet tych dochodzonych przed sądem, spółka zostaje wykreślona z rejestru. Za prezentowanym poglądem niestety przemawia orzecznictwo Sądu Najwyższego[1].

W sytuacji, gdy wierzytelności te mają być dochodzone od osobowej na przykład od spółki komandytowej sprawa jest nieco prostsza, a to z uwagi na fakt, iż wspólnicy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania zaciągnięte przez spółkę. Oznacza to, że wierzyciel spółki dochodząc swoich roszczeń może prowadzić egzekucję również z majątku wspólników w sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Nadmienić trzeba, że wierzyciel „od razu” może wytoczyć powództwo przeciwko wspólnikowi spółki, jednakże wyrok taki nie uzyska klauzuli wykonalności dopóki, dopóty faktycznie okaże się, że egzekucja przeciwko spółce będzie bezskuteczna. Nie budzi jednak wątpliwości, że z chwilą wykreślenia spółki osobowej z Krajowego Rejestru Sądowego ta przesłanka zostanie spełniona. Wskazać należy, że kolejną cechą odpowiedzialności wspólników spółek osobowych jest odpowiedzialność solidarna. Wynika z niej, że wierzyciel może dochodzić zapłaty od wszystkich wspólników łącznie, od kilku z nich czy nawet tylko od jednego wspólnika. W przypadku, kiedy jeden bądź kilku z nich spełni świadczenie, to może bądź mogą dochodzić wyrównania od pozostałych. W kontekście spółki komandytowej warto jednak zauważyć, że odpowiedzialność komandytariuszy powinna być tu ograniczona do wysokości sumy komandytowej określonej w umowie z tym jednak zastrzeżeniem, że rozwiązanie spółki winno być oceniane za zdarzenie równoznaczne ze zwrotem wkładu do spółki, który mógłby pokrywać w całości lub w części sumę komandytową, a tym samym ograniczać odpowiedzialność komandytariusza.

Odmienna sytuacja kształtuje się w przypadku spółek kapitałowych. Jeśli w trakcie trwania procesu o zapłatę należności albo też postępowania administracyjnego w wyniku którego może dojść do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej spółka, od której dochodzona jest sporna należność, zostanie wykreślona to wówczas takie postępowania powinno zostać umorzone z uwagi na brak następców prawnych tego podmiotu. W takim przypadku wierzyciel może podjąć próby dochodzenia swoich wierzytelności od likwidatorów, a niekiedy także od członków zarządu – w zależności od tego kiedy przedmiotowe zobowiązania powstały. Podstawą do dochodzenia wierzytelności w tym przypadku jest artykuł 299 Kodeksu spółek handlowych.

Trzeba jednak wskazać ważny pogląd wynikający z orzecznictwa. Mianowicie, jeśli w wyniku likwidacji spółki kapitałowej dojdzie do podziału jej majątku między udziałowców albo akcjonariuszy to wierzyciele takiej spółki będą uprawnieni do dochodzenia roszczeń przeciwko osobom, które w wyniku podziału majątku likwidowanej spółki otrzymały ten majątek w całości lub choćby w części[2]. Trzeba też podkreślić, że w tym przypadku nawet jeśli nie doszło do zakończenia sprawy sądowej to wierzytelność w sprawie czy to z art. 299 Kodeksu spółek handlowych, czy też ze skargi pauliańskiej będzie mogła być wykazywana przez wierzyciela.

Kwestią newralgiczną jest natomiast kontynuacja postępowań administracyjnych. Jeśli bowiem obowiązki, których one dotyczą powstają z mocy samego prawa, a orzeczenie jedynie je potwierdza to zasada przedstawiona powyżej, a umożliwiająca dochodzenia roszczeń odpowiednio od zarządu, likwidatorów, wspólników czy akcjonariuszy będzie miała zastosowanie. W przypadku jednak, gdy zobowiązanie takie powstawać będzie dopiero z chwilą wydania decyzji w jego przedmiocie, brak podstaw do dochodzenia takich roszczeń przeciwko innym podmiotom, chyba że ich odpowiedzialność zostanie wprowadzona na podstawie odrębnych przepisów.

W kontekście likwidacji spółki na kanwie przedsiębiorstw energetycznych bardzo istotną kwestią jest także dalszy byt koncesji. Pojawia się bowiem pytanie co dzieje się z pozyskaną przez spółkę koncesją w momencie kiedy zostaje ona zlikwidowana. I tak w przypadku zakończenia procesu likwidacji spółki wszelkie koncesje tracą swój byt tak samo jak spółka. Jednakże może dojść do sytuacji, kiedy wspólnicy, czy akcjonariusze spółki kapitałowej podejmą decyzje, że likwidacja spółki nastąpi w związku z jej podziałem to istnieje możliwość przeniesienia takiej koncesji na jedną ze spółek nowo zawiązanych lub przejmujących. Podobnie może być także w przypadku zbycia przedsiębiorstwa spółki.

Jak z powyższego wynika, nie jest bynajmniej konieczne do zakończenia bytu prawnego spółki spłacenie przez nią wszystkich należności, w tym w szczególności tych spornych. Co więcej, do likwidacji spółki może dojść nawet w trakcie trwających postępowań sadowych, czy też administracyjnych. Trzeba jednak zauważyć, ze w większości przypadków nie będzie to zamykać drogi do dochodzenia tych roszczeń, choć będą także i takie stany faktyczne, w których ewentualną odpowiedzialność będzie można przypisać innym niż spółka podmiotom, inaczej niż na zasadach odszkodowawczych za delikt prawa cywilnego.

[1] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 r., I CKN 752/99,  Postanowienie Sądu Najwyższego postanowienie z dnia 18 października 2006 roku, II CSK 136/06. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia  27 czerwca 2014 r., V CSK 440/13.

[2] Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2013 r., III CZP 47/13

Artykuł opracowany przez Kancelarię Kantorowski i Wspólnicy – według stanu prawnego na dzień 20 września 2018 r.

Energia bierna – rozliczenia

Opłaty za energię bierną i tangens fi, kiedy powstają i jak rozliczać ?

Temat rozliczeń za pobór energii biernej dotyczy zarówno przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się świadczeniem usług dystrybucji (OSD), ale również odbiorców energii elektrycznej, głównie tych przyłączonych do sieci na wysokim i średnim napięciu, a niekiedy również na niskim napięciu.

Czym jest energia bierna

Najprościej można ją zdefiniować jako opłatę z tytułu przekroczenia współczynnika mocy tg (fi) – określony w umowie stosunek pobieranej energii biernej do czynnej. Energia bierna nie jest przetwarzana na pracę urządzeń, przepływa bezużytecznie pomiędzy źródłem, a odbiornikiem, jednak pobierana w nadmiarze obniża parametry sieci przesyłowych, przez co następują straty mocy. Urządzenia elektryczne zasilane napięciem przemiennym poza energią czynną mogą pobierać również energię bierną, która nie jest przetwarzana na pracę urządzeń. Nie może być ona zamieniona na inny rodzaj energii. Jest to rodzaj energii niezbędny do prawidłowego działania m.in. takich urządzeń jak silniki. Istnieją dwa rodzaje energii biernej: moc bierna indukcyjna, związana z elementami indukcyjnymi np. silniki, transformatory, która potrzebna jest do wytworzenia określonych warunków fizycznych (pola elektromagnetycznego) oraz moc bierna pojemnościowa, wykorzystywana przy pracy kondensatorów lub długich odcinków instalacji. Sposobem na ograniczenie pobierania energii biernej indukcyjnej jest instalowanie układów kompensacji mocy biernej w oparciu o automatycznie dołączane, adekwatnie do aktualnych potrzeb, baterie kondensatorów. Nieprawidłowy dobór  lub wadliwa praca tych układów może prowadzić do przekompensowania i tym samym wprowadzania do sieci energii biernej pojemnościowej, co również nie jest pożądane i wiąże się z naliczeniem kosztów przez OSD.

Sposoby naliczania opłat za energię bierną

W zakładach przemysłowych najczęściej mamy do czynienia z obciążeniem mocą bierną indukcyjną, natomiast obciążenie mocą bierną pojemnościową występuje częściej w przedsiębiorstwach, w których istnieją rozległe sieci kablowe, lub nieprawidłowo zostały dobrane układy kompensacji, albo są niesprawne. Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD) chcąc ograniczać występowanie tych zjawisk, pobiera opłaty za ponad umowny pobór energii biernej. Jest to opłata, która stanowi formę rekompensaty za straty mocy czynnej, ale jest również motywacją dla odbiorców do tego, aby w sposób racjonalny gospodarować mocą bierną w systemie.

To czy OSD naliczy przedsiębiorstwu opłatę za pobór energii biernej indukcyjnej, zależy od współczynnika tgφ, czyli określonego w umowie stosunku pobieranej energii biernej do czynnej. Ustalono, że dopuszczalne są straty mocy przy wartości tego współczynnika równej 0,4 (ewentualnie inny, jeśli indywidualna ekspertyza uzasadnia wprowadzenie niższej wartości). W przypadku mocy biernej pojemnościowej, opłata jest naliczana wtedy, gdy odbiorca wprowadza do sieci energię bierną pojemnościową, a zdarza się to m.in. w przypadku, kiedy przedsiębiorstwo z rozległą siecią średniego napięcia nie pracuje w sposób ciągły i w pewnych godzinach lub dniach pobór mocy jest bardzo mały, lub nieprawidłowo działają istniejące układy kompensacji.

Szczegółowe zasady prowadzenia rozliczeń za pobór energii biernej indukcyjnej jak i oddanie energii biernej pojemnościowej, każdy Operator Systemu Dystrybucyjnego reguluje w swoich taryfach dla usług dystrybucji energii elektrycznej.

Taryfy w/w kwestie regulują w następujący sposób:

Przez ponadumowny pobór energii biernej przez odbiorcę rozumie się ilość energii elektrycznej biernej odpowiadającą:

  • współczynnikowi mocy tφ wyższemu od umownego współczynnika tgφ0 (niedokompensowanie, będące wynikiem braku układów kompensacji lub ich złego działania) i stanowiącą nadwyżkę energii biernej indukcyjnej ponad ilość odpowiadającą wartości współczynnika tgφ0  lub
  • indukcyjnemu współczynnikowi mocy przy braku poboru energii elektrycznej czynnej lub
  • pojemnościowemu współczynnikowi mocy (przekompensowanie w wyniku nieprawidłowej prac układów kompensujacych) zarówno przy poborze energii elektrycznej czynnej, jak i przy braku takiego poboru.

Rozliczeniami za pobór energii biernej objęci są odbiorcy zasilani z sieci średniego i wysokiego napięcia. Rozliczeniami tymi mogą być objęci, w uzasadnionych przypadkach, także odbiorcy zasilani z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, którzy użytkują odbiorniki o charakterze indukcyjnym, o ile zostało to określone w warunkach przyłączenia lub w Umowie.

Opłacie podlega, ponadumowny pobór energii biernej, określony jako nadwyżka tej energii ponad ilość odpowiadającą wartości współczynnika tgφ0, gdy tgφ > tgφ0, zmierzona w strefach, w których jest prowadzona kontrola poboru tej energii lub całodobowo w zależności od rodzaju zainstalowanego układu pomiarowego.

Wartość współczynnika mocy tgφ0 określa się w warunkach przyłączenia lub w Umowie. Wartość współczynnika mocy przyjmuje się przeważnie w wysokości tgφ0 = 0,4, chyba, że indywidualna ekspertyza uzasadnia wprowadzenie niższej wartości, jednak w żadnym przypadku wartość współczynnika mocy tgφ0 nie może być niższa od wartości 0,2. Jeżeli wartość współczynnika tgφ0 nie została określona w warunkach przyłączenia lub w Umowie, do rozliczeń przyjmuje się również wartość tgφ0 = 0,4.

Wartość współczynnika mocy tgφ określa się, jako iloraz energii biernej pobranej całodobowo lub w strefach czasowych, w których jest dokonywana kontrola poboru energii biernej w [Mvarh] lub [kvarh] i energii czynnej pobranej całodobowo lub w strefach czasowych, w których jest dokonywana ta kontrola [w MWh] lub [kWh].

Opłatę za nadwyżkę energii biernej pobranej ponad ilość wynikającą ze współczynnika tgφ0 w okresie rozliczeniowym, całodobowo lub dla stref czasowych, w których jest prowadzona kontrola poboru tej energii, oblicza się według wzoru:

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

 Ob   – opłatę za nadwyżkę energii biernej, wyrażoną w złotych;

Crk – cenę energii elektrycznej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b) ustawy, obowiązującą w dniu zatwierdzenia Taryfy, wyrażoną w [zł/MWh] lub [zł/kWh]; (dla taryf zatwierdzonych po 25.03.2016, obowiązuje cena 169.99 zł/MWh zgodnie z Informacją Prezesa URE Nr. 13/2016 z dnia 25.03.2016 – do czasu ogłoszenia ceny Crk dla kolejnego roku)

k  – krotność ceny Crk;

tgφ – współczynnik mocy wynikający z pobranej energii biernej;

tgφo –  umowny współczynnik mocy;

A – energię czynną pobraną całodobowo lub dla strefy czasowej, w której prowadzona jest kontrola poboru energii biernej, wyrażoną w [MWh] lub [kWh].

 

W uzasadnionych przypadkach, przy występowaniu szybkozmiennych obciążeń mocą bierną, rozliczanie ponadumownego poboru energii biernej ponad wartość współczynnika tgq>0 przeprowadzane jest na podstawie bezpośredniego pomiaru nadwyżki energii biernej. Opłata w okresie rozliczeniowym naliczana jest z uwzględnieniem współczynnika tgφ, ustalonego według następującego wzoru:

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

  – nadwyżkę energii biernej wykazanej przez urządzenie pomiarowe w okresie rozliczeniowym, wyrażoną w [Mvarh] lub [kvarh];

     A  –  energię czynną pobraną całodobowo lub dla strefy czasowej, w której jest prowadzona kontrola poboru energii biernej, wyrażoną w [MWh] lub [kWh];

tgφo –  umowny współczynnik mocy.

Współczynnik krotności „k” wynosi:

kWN = 0,50 – dla odbiorców przyłączonych do sieci WN,

kSN = 1,00 – dla odbiorców przyłączonych do sieci SN,

knN = 3,00 – dla odbiorców przyłączonych do sieci nN.

 

Jeżeli dostarczanie energii elektrycznej odbywa się z kilku miejsc dostarczania, opłatę za ponadumowny pobór energii biernej oblicza się oddzielnie dla każdego miejsca dostarczania. W przypadku gdy konfiguracja sieci oraz miejsce zainstalowania układów pomiarowo-rozliczeniowych nie odwzorowują rzeczywistych rozpływów mocy oraz energii biernej pobieranej lub oddawanej do sieci Operatora, wielkość energii biernej podlegającą rozliczeniu ustala się na podstawie odpowiednich pomiarów właściwych dla miejsca dostarczania, przeprowadzonych przez Operatora, odbiorcę lub niezależną jednostkę, w sposób przez nie uzgodniony, o ile Umowa nie stanowi inaczej.

Odbiorca pobierający energię elektryczną z kilku miejsc dostarczania objętych sumującym układem pomiarowo-rozliczeniowym rozliczany jest za zwiększony pobór energii biernej odrębnie dla tych miejsc dostarczania. Jeśli warunki poboru energii biernej dla poszczególnych miejsc dostarczania nie są zróżnicowane w stopniu uzasadniającym przeprowadzenie odrębnych rozliczeń dla każdego miejsca dostarczania, Operator może dokonywać rozliczeń łącznie dla wszystkich miejsc dostarczania objętych sumującym układem pomiarowo-rozliczeniowym.

 

Przykłady rozliczeń- odbiorca przyłączony do sieci na wysokim napięciu (WN)

Energia bierna indukcyjna – odbiorca pobiera energię bierną w takiej  ilości, w wyniku której następuje w jednej ze stref przekroczenie  tgφ0.

Stany liczników energii czynnej i energii biernej indukcyjnej ( pobór).

Parametry rozliczeniowe.

Tangens φ

 

Nowe rodzaje białych certfikatów

Właściwość urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej w zakresie akcyzy – Nowy rachunek bankowy dla akcyzy

Nowy rachunek bankowy dla akcyzy

W związku z wejściem nowych regulacji w zakresie Krajowej Administracji Skarbowej z dniem 1 marca 2017 r. ulega zmianie rachunek bankowy właściwy do dokonywania wpłat podatku akcyzowego. Właściwym urzędem skarbowym, na którego rachunek bankowy dokonuje się wpłaty kwot z tytułu zapłaty akcyzy, przedpłat akcyzy i wpłat dziennych oraz z którego rachunku bankowego dokonuje się wypłaty kwot z tytułu zwrotu akcyzy, jest Urząd Skarbowy w Nowym Targu, którego terytorialny zasięg działania w tym zakresie obejmuje całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Numery rachunków ogłoszone zostały w Obwieszczeniu Ministra Finansów i Rozwoju z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie wykazu numerów rachunków bankowych urzędów skarbowych obowiązującego od dnia 1 marca 2017 r.  (pobierz). Dodatkowe informacje również na stronie Urzędu Skarbowego w Nowym Targu (strona US).

W zakresie spraw akcyzowych właściwość określa obecnie od 1 marca 2017 r. Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie właściwości urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej w zakresie akcyzy z dnia 21 lutego 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 371) (pobierz).

Grupa P4B

Przedawnienie kar umownych

Jednym z często stosowanych zabezpieczeń umownych jest wprowadzenie do umowy postanowienia, zgodnie z którym w wypadku wypowiedzenia umowy przed określonym okresem jej trwania strona dokonująca wypowiedzenia jest zobowiązana do zapłaty na rzecz drugiej strony kary umownej. Oczywiście tego rodzaju kara umowna zastrzeżona może być wyłącznie w umowach terminowych, zawartych na pewien okres czasu, bowiem tylko w przypadku takich umów może być mowa o ich wypowiedzeniu przed przewidzianym okresem, na który została ona zawarta. Tego rodzaju postanowienie, mające bez wątpienia charakter represyjny, zabezpiecza trwałość umowy oraz przede wszystkim interesy strony, która w związku z jej zawarciem poniosła określone koszty, których rentowność została skalkulowana przy założeniu określonego czasu trwania umowy. Nic więc dziwnego, że tego rodzaju instytucja umowna dosyć powszechnie stosowana jest w terminowych umowach sprzedaży energii elektrycznej. Powstaje jednak pytanie w jakim terminie ulegają przedawnieniu roszczenia z tego rodzaju kar umownych?

Możliwe są bowiem dwa założenia. Po pierwsze, zastosowanie może mieć w tym przypadku przepis szczególny, dotyczący przedawnienia roszczeń z danego rodzaju umowy na przykład dwuletni okres dotyczący przedawnienia roszczeń z tytułu sprzedaży. Przy takim założeniu kara umowna przedawniałaby się w tym samym okresie co roszczenia główne z takiej umowy. Druga z możliwości to zastosowanie ogólnych reguł dotyczących przedawnienia, w świetle których termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata.

Przed przejściem do szczegółów warto też wskazać, że kara umowna zastrzeżona na wypadek wypowiedzenia umowy nie jest „typową” karą umowną uregulowaną w kodeksie cywilnym. Co do zasady bowiem, istotą kary umownej jest zabezpieczenie roszczeń strony na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. W przypadku natomiast wypowiedzenia umowy z taką sytuacją nie mamy do czynienia, co jednak nie wyklucza możliwości wprowadzenia kar umownych, czy to właśnie na wypadek wypowiedzenia umowy, czy też w związku z innymi zdarzeniami, które nie mieszczą się w ramach niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Możliwość taką daje bowiem stronom zasada swobody umów.

Przechodząc jednak do podstawowej kwestii, tj. terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę kary umownej podkreślić trzeba, że dla ustalenia terminu ich przedawnienia podstawowe znaczenie ma ustalenie przedmiotu, który zabezpiecza kara umowna. Kara umowna zabezpieczać może bowiem wykonanie charakterystycznych dla danej umowy cech, takich jak terminowość, czy jakość wykonania, a może też być roszczeniem samodzielnym, zastrzeżonym chociażby właśnie na wypadek wypowiedzenia umowy przez terminem. W tym ostatnim przypadku kara umowna będzie roszczeniem, które w gruncie rzeczy pozostaje poza przedmiotem umowy i nie ma związku z jej essentialia negotii. Konsekwencją natomiast powyższego rozgraniczenia jest konieczność stosowania dla każdego rodzaju kary umownej innego terminu przedawnienia.

Wynika z tego, że dla roszczeń charakterystycznych dla umowy sprzedaży, mających charakter świadczenia ubocznego wobec zobowiązania głównego będzie to dwuletni termin przedawnienia, natomiast dla jakichkolwiek innych roszczeń związanych z zawartą umową, jednak pozostających poza jej przedmiotem – trzyletni termin przedawnienia.[1]

Tym samym stwierdzić trzeba, że kara umowna zastrzeżona na wypadek wypowiedzenia umowy sprzedaży, jest tzw. „swoistą” karą umowną na wypadek rozwiązania umowy przed terminem. Stanowi zatem samodzielne roszczenie, niezależne od roszczenia wynikającego z umowy sprzedaży. W związku z tym nie jest roszczeniem ze sprzedaży, a zatem przedawnia się z upływem trzech lat.

Powyższą tezę potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, gdzie wskazuje się, iż: „Roszczenie o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek wypowiedzenia umowy o dzieło zawartej na czas oznaczony nie jest roszczeniem wynikającym z umowy o dzieło w rozumieniu art. 646 k.c.”[2] Co prawda cytowany wyrok zapadł na kanwie przepisów dotyczących umowy o dzieło, jednakże z jego uzasadnienia wynika, iż zasada dotycząca rozgraniczenia kar umownych na roszczenia stanowiące odszkodowanie za niewykonanie obowiązków należących do danej umowy i roszczenia oderwane od rodzaju umowy, pozostaje aktualne także dla innych stosunków prawnych. W związku z czym, w tym drugim przypadku kwestia przedawnienia roszczeń nie podlega przepisom szczególnym właściwym dla roszczeń z danych zobowiązań, lecz rządzi się regułami ogólnymi z art. 118 k.c.

Autor: Piotr Kantorowski – Kancelaria Kantorowski i Wspólnicy


 

[1] D. Krekora, Glosa do wyroku SN z dnia 20 października 2006 r., IV CSK 178/06.

[2] Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2006 r. IV CSK 178/06

Grupa P4B

Istotne zmiany w zakresie procedury udzielania i cofania koncesji przez Prezesa URE

Z dniem 1 sierpnia 2016 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 lipca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1052), która istotnie nowelizuje wymagania dotyczące uzyskania koncesji na działalność energetyczną.

Najważniejsze zmiany dotyczą kwestii udokumentowania niekaralności w toku postępowania o udzielenie koncesji oraz udzielania koncesji na na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą.


 

Po dokonanej nowelizacji – brzmienie art. 33 ustawy – Prawo energetyczne jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Prezes URE udziela koncesji wnioskodawcy, który:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji;
2) dysponuje środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania;
3) ma możliwości techniczne gwarantujące prawidłowe wykonywanie działalności;
4) zapewni zatrudnienie osób o właściwych kwalifikacjach zawodowych, o których mowa w art. 54;
5) uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej, o której mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących.

1a. Prezes URE udziela koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą wnioskodawcy, który:
1) posiada własne pojemności magazynowe lub
2) zawarł umowę przedwstępną o świadczenie usługi magazynowania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. Nr 52, poz. 343, z późn. zm.305)), w wielkości ustalonej zgodnie z art. 25 ust. 2 tej ustawy, lub
3) został zwolniony z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy wymienionej w pkt 2.

1b. Prezes URE udziela koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wnioskodawcy, który:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nabywa paliwa ciekłe na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej i nabywa paliwa ciekłe na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez ten oddział;
2) złożył zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a;
3) jest zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710, 846, 960 i 1052);
4) posiada własne pojemności magazynowe lub zawarł umowę przedwstępną o magazynowanie zapasów obowiązkowych paliw, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy wymienionej w ust. 1a pkt 2, albo posiada zgodę Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych lub ministra właściwego do spraw energii na zawarcie odpowiednio umowy, o której mowa w art. 11 lub art. 11a ust. 5 tej ustawy.

1c. Przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja na podstawie zawartej umowy przedwstępnej lub zgody, o której mowa w ust. 1b pkt 4, jest obowiązane powiadomić Prezesa URE o zawarciu tej umowy, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, a także o każdej nowo zawartej umowie, o której mowa w art. 10 i art. 11 ustawy wymienionej w ust. 1a pkt 2, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, w całym okresie posiadania koncesji.

2. Uzyskanie koncesji, o której mowa w ust. 1, nie zwalnia z obowiązku uzyskania innych koncesji lub zezwoleń wymaganych na podstawie odrębnych przepisów.

3. Nie może być wydana koncesja wnioskodawcy:
1) który znajduje się w postępowaniu upadłościowym lub likwidacji;
2) któremu w ciągu ostatnich 3 lat cofnięto koncesję na działalność określoną ustawą z przyczyn wymienionych w art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej lub którego w ciągu ostatnich 3 lat wykreślono z rejestru działalności regulowanej z przyczyn, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
3) skazanemu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą;
4) który po dniu złożenia wniosku został wykreślony z rejestru podatników podatku od towarów i usług.
5)skazanemu prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe polegające na zmianie przeznaczenia paliw ciekłych, powodujące uszczuplenie należności publicznoprawnej wielkiej wartości albo skazanemu za takie przestępstwo skarbowe, gdy wartość przedmiotu czynu zabronionego jest wielka;

6) jeżeli inny podmiot posiadający wobec niego znaczący wpływ lub sprawujący nad nim kontrolę albo współkontrolę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34-36 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, został w ciągu ostatnich 3 lat prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą, z uwzględnieniem pkt 5.

3a. W przypadku wnioskodawcy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, albo przedsiębiorcą zagranicznym lub przedsiębiorcą zagranicznym prowadzącym działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, dotyczy również członków zarządów, rad nadzorczych oraz osób uprawnionych do ich reprezentowania.

3b. (uchylony).

3c. Prezes URE zawiesza postępowanie o udzielenie koncesji w przypadku wnioskodawcy, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełniania przestępstwa lub przestępstwa skarbowego mającego związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą lub gdy wydano takie postanowienie wobec osób oraz członków, o których mowa w ust. 3a, do czasu zakończenia postępowania.

4.(uchylony)

5. Prezes URE, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw energii, informuje Komisję Europejską o przyczynach odmowy udzielenia wnioskodawcy koncesji.

Jednocześnie w przepisach przejściowych wskazano – art. 6 ustawy przywołanej na wstępie:

1. Przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, niespełniające warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1b pkt 1 i 3 ustawy Prawo energetyczne, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane do dostosowania prowadzonej działalności do tych warunków oraz do złożenia wniosku o zmianę tej koncesji, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje decyzję w sprawie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
3. Do czasu wydania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzji, o której mowa w ust. 2, przedsiębiorstwa energetyczne mogą prowadzić działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych lub na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2016 r.
4. W przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne nie złoży w terminie wniosku, o którym mowa w ust. 1, koncesja udzielona temu przedsiębiorstwu na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wygasa z mocy prawa z dniem upływu terminu do złożenia wniosku o zmianę koncesji.


Zmianie uległ również art. 35 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać w szczególności:
1) oznaczenie wnioskodawcy i jego siedziby lub miejsca zamieszkania, a w razie ustanowienia pełnomocników do dokonywania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorcy – również ich imiona i nazwiska;
2) określenie przedmiotu oraz zakresu prowadzonej działalności, na którą ma być wydana koncesja, oraz projekt planu, o którym mowa w art. 16;
3) informacje o dotychczasowej działalności wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe z ostatnich 3 lat, jeżeli podmiot prowadzi działalność gospodarczą;
4) określenie czasu, na jaki koncesja ma być udzielona, wraz ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności;
5) określenie środków, jakimi dysponuje podmiot ubiegający się o koncesję, w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania działalności objętej wnioskiem;
6) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).

1a. Wniosek o udzielenie koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą powinien ponadto określać prognozowaną wielkość przywozu gazu ziemnego oraz sposób utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa członkowskiego Unii Europejskiej, lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z ustawą wymienioną w art. 33 ust. 1a pkt 2, lub zawierać informację o wydaniu przez ministra właściwego do spraw energii decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5a tej ustawy, wraz z dołączoną kopią tej decyzji.

1b. Wnioskodawca, który rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie w zakresie wywozu gazu ziemnego, jest zwolniony z obowiązku dołączenia do wniosku o udzielenie koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą informacji o wydaniu przez ministra właściwego do spraw energii decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5a ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2.

1c. Wniosek o udzielenie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych oraz koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą powinien ponadto zawierać, odpowiednio do rodzaju działalności:
1) wskazanie prognozowanej wielkości produkcji lub przywozu paliw ciekłych na okres co najmniej 3 lat;
2) opis sposobu utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, o których mowa w art. 5 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2, na okres co najmniej 3 lat;
3) opis sposobu realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, o którym mowa w art. 23 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych na okres co najmniej 3 lat;
4) dane osób uprawnionych lub wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania wnioskodawcy, obejmujące:
a) imię i nazwisko,
b) datę i miejsce urodzenia,
c) obywatelstwo,
d) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), o ile został nadany,
e) serię i numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość,
f) adres zamieszkania;
5) listę wspólników lub akcjonariuszy, posiadających co najmniej 20% udziałów lub akcji, w przypadku wnioskodawcy innego niż osoba fizyczna;
6) wskazanie miejsca magazynowania zapasów, o których mowa w pkt 2, oraz tytuł prawny do powierzchni magazynowej, w której te zapasy będą magazynowane, lub kopię umowy przedwstępnej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2, lub kopię decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych lub ministra właściwego do spraw energii zawierającej zgodę na zawarcie odpowiednio umowy, o której mowa w art. 11 lub art. 11a ust. 5 tej ustawy;
7) zaświadczenie o zarejestrowaniu wnioskodawcy jako podatnika podatku od towarów i usług.

2. Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych lub obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą jest zobowiązane złożyć, przed udzieleniem koncesji, zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a.

3. Prezes URE odmawia udzielenia koncesji, gdy wnioskodawca nie spełnia wymaganych przepisami warunków.


Znowelizowano również art. 37 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Koncesja powinna określać:
1) podmiot i jego siedzibę lub miejsce zamieszkania;
2) przedmiot oraz zakres działalności objętej koncesją;
3) datę rozpoczęcia działalności objętej koncesją oraz warunki wykonywania działalności;
4) okres ważności koncesji;
5) szczególne warunki wykonywania działalności objętej koncesją, mające na celu właściwą obsługę odbiorców, w zakresie:
a) zapewnienia zdolności do dostarczania paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1-4, 7 i 8,
b) powiadamiania Prezesa URE o niepodjęciu lub zaprzestaniu bądź ograniczeniu prowadzenia działalności objętej koncesją, w okresie jej obowiązywania;
6) zabezpieczenie ochrony środowiska w trakcie oraz po zaprzestaniu koncesjonowanej działalności;
7) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).

1a. W przypadku koncesji, o której mowa w art. 33 ust. 1b, koncesja określa ponadto numer, za pomocą którego podmiot jest identyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług, nadany zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

1b.W przypadku koncesji, o której mowa w art. 33 ust. 1b, udzielanej przedsiębiorcy zagranicznemu prowadzącemu działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej dane wskazane w ust. 1 pkt 1, 2 i 7 oraz ust. 1a dotyczą oddziału tego przedsiębiorcy.

1c. Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane zgłaszać Prezesowi URE zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 35 ust. 1c pkt 5 i 7, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian.

2. Koncesja powinna ponadto określać warunki zaprzestania działalności przedsiębiorstwa energetycznego po wygaśnięciu koncesji lub po jej cofnięciu.

3.(uchylony)


Jednocześnie dokonano zmian w art. 41 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Prezes URE może zmienić warunki wydanej koncesji na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego.

2. Prezes URE cofa koncesję w przypadkach:
1) określonych w art. 58 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) cofnięcia przez właściwego naczelnika urzędu celnego zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego lub jego wygaśnięcia, jeżeli przed wygaśnięciem podmiot nie uzyskał nowego zezwolenia, w trybie i na zasadach określonych w przepisach odrębnych – w odniesieniu do działalności objętej tym zezwoleniem;
3) w przypadku zmiany, w zakresie określonym w ustawie, warunków wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją.
2a. Prezes URE cofa koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą również w przypadku nieutrzymywania, przez przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przywozu gazu ziemnego w celu jego dalszej odsprzedaży odbiorcom, zapasów obowiązkowych gazu ziemnego lub niezapewnienia ich dostępności zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2, art. 24a oraz art. 25 ust. 2 albo ust. 5 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2.

2b. Prezes URE cofa koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą również w przypadku:
1) niespełniania przez przedsiębiorstwo energetyczne któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1 lub 1b, lub w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3;
2) posługiwania się w obrocie paliwami numerem identyfikacyjnym innym niż określony w koncesji zgodnie z art. 37 ust. 1a.

3. Prezes URE cofa koncesję albo zmienia jej zakres w przypadkach określonych w art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

4. Prezes URE może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres:
1) w przypadkach określonych w art. 58 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) w przypadku podziału przedsiębiorstwa energetycznego lub jego łączenia z innymi podmiotami;
3) w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 1c lub w art. 37 ust. 1c.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Prezes URE powiadamia o cofnięciu koncesji właściwego dla podatnika naczelnika urzędu celnego.


Uszczegółowiono również zapisy dotyczące uiszczania kar nakładanych przez Prezesa URE

Zgodnie z dodanym art. 56 ust. 6b ustawy – Prawo energetyczne karę pieniężną, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Prezesa URE o wymierzeniu kary pieniężnej stała się prawomocna.

Cały tekst nowelizacji dostępny jest na stornie: http://dziennikustaw.gov.pl/du/2016/1052/1

Zmiany zostały opisane również w Komunikacie Prezesa URE nr 33/2016.

Grupa P4B

Opłata OZE

Od 1 lipca 2016 r. wchodzą, po półrocznej karencji opłaty OZE, co spowodowane jest zawieszeniem wprowadzenia nowych regulacji kształtujących rynek energii elektrycznej w Polsce. Tym razem ciężar wspierania odnawialnej energetyki został przerzucony na opłaty sieciowe a nie ceny energii.

Za zarządzanie systemem opłat OZE odpowiada operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego. Opłaty te związane są z zapewnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych w krajowym systemie elektroenergetycznym, czyli pokrycie ujemnego salda w zakresie sprzedaży energii elektrycznej według nowych zasad aukcyjnych. Opłatę OZE oblicza, który jest płatnikiem opłaty OZE.

Opłata OZE pobierana jest od:

1)     odbiorcy końcowego przyłączonego bezpośrednio do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE;

2)     przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, przyłączonego bezpośrednio do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE;

3)     przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną przyłączonego do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE, sprzedającego energię elektryczną przynajmniej jednemu odbiorcy końcowemu lub przedsiębiorstwu energetycznemu świadczącemu usługi przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, którzy są przyłączeni do urządzeń, instalacji lub sieci tego przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną.

Także operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego pobiera opłatę OZE od podmiotów przyłączonych bezpośrednio do sieci przesyłowej, niebędących płatnikami opłaty OZE.

Płatnik opłaty OZE oblicza należną opłatę OZE jako iloczyn stawki opłaty OZE oraz sumy ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej przez odbiorców końcowych przyłączonych:

1) bezpośrednio do sieci danego płatnika opłaty OZE;

2) do sieci przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, przyłączonego do sieci płatnika opłaty OZE;

3) do sieci przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną przyłączonego do sieci płatnika opłaty OZE bezpośrednio lub poprzez sieć przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na ich rzecz usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

Przy odbiorcach przemysłowych obowiązują preferencyjne zasady. Podstawą do obliczenia opłaty OZE pobieranej od odbiorcy przemysłowego, który złożył oświadczenie wymagane na podstawie ustawy – Prawo energetyczne i dla którego wartość współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, o którym mowa w art. 53 ust. 2, wyniosła:

1) nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% – jest 80%,

2) więcej niż 20% i nie więcej niż 40% – jest 60%,

3) więcej niż 40% – jest 15%

– ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej przez tego odbiorcę w danym okresie rozliczeniowym.

 

Należy pamiętać, że Energię elektryczną zużywaną przez:

1) płatników opłaty OZE,

2) przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej niebędące płatnikami opłaty OZE,

3) przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej

– w części, w jakiej nie jest zużywana do jej wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji, uwzględnia się w ilościach energii elektrycznej, w odniesieniu do której pobiera się opłatę OZE.

Przedsiębiorstwo energetyczne:

1) wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej niebędące płatnikiem opłaty OZE,

2) wytwarzające energię elektryczną

– przekazują płatnikom opłaty OZE informację w szczególności o ilościach energii elektrycznej, która stanowi podstawę do obliczenia opłaty OZE, w terminie do piątego dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.

Natomiast płatnik opłaty OZE przekazuje operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz Prezesowi URE w szczególności informację o:

1)     ilościach energii elektrycznej, która stanowi podstawę do naliczenia opłaty OZE,

2)     wielkości należnych i pobranych środków z tytułu opłaty OZE

– w terminie do szóstego dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.

Okresem rozliczeniowym dla rozliczeń dokonywanych między:

1)     operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego a:

  1. płatnikiem opłaty OZE,
  2. odbiorcą końcowym przyłączonym bezpośrednio do sieci przesyłowej,
  3. wytwórcą i przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącymi płatnikiem opłaty OZE, przyłączonym bezpośrednio do sieci przesyłowej

– jest miesiąc kalendarzowy;

2)     płatnikiem opłaty OZE a:

  1. odbiorcą końcowym,
  2. wytwórcą i przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącymi płatnikiem opłaty OZE przyłączonym do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE

– jest okres, w którym są dokonywane rozliczenia za energię elektryczną i są świadczone usługi   przesyłania lub dystrybucji tej energii elektrycznej.

 

Efektywność energetyczna trochę po nowemu

Rada Ministrów przyjęła 23 lutego 2016 r. projekt ustawy o efektywności energetycznej. Dotychczasowe rozwiązania, które miały obowiązywać do końca roku 2015 zostały przedłużone o pełen rok, ale projekt nowej ustawy przewiduje wejście ustawy w życie co do zasady w okresie 30 dni od publikacji.

Zgodnie z projektem ustawy Minister Energii będzie opracowywał co 3 lata Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej na który będzie się składać:

  • opis planowanych programów zawierających działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej w poszczególnych sektorach gospodarki;
  • określenie krajowego celu w zakresie efektywności energetycznej;
  • informacja o osiągniętej oszczędności energii, głównie w przesyłaniu lub dystrybucji, dostarczaniu oraz końcowym zużyciu energii;
  • strategia wspierania inwestycji w renowację budynków zawierającą: wyniki dokonanego przeglądu budynków znajdujących się w Polsce, określenie sposobów ich przebudowy lub remontu, dane szacunkowe o możliwej do uzyskania oszczędności energii w wyniku ich modernizacji.

Pierwszy Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej Minister Energii powinien przekazać Komisji Europejskiej do 30 kwietnia 2017 r.

Z punktu widzenia przedsiębiorstw energetycznych trzeba wskazać na zmiany w zakresie białych certyfikatów i obowiązków w zakresie audytów.

W projekcie ustawy zachowano system świadectw efektywności energetycznej tzw. białe certyfikaty. Świadectwa będzie można nadal uzyskać za przedsięwzięcia skutkujące zwiększeniem oszczędności energii przez odbiorców końcowych, a także zmniejszeniem strat w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej, ciepła i gazu. Przewidziano także  stopniowe odchodzenie od uiszczania opłaty zastępczej, która zwalniała z obowiązku podejmowania działań na rzecz zwiększania efektywności energetycznej. W 2016 r. opłata będzie mogła obejmować jeszcze 30 proc. zakresu nałożonego obowiązku, natomiast w 2017 r. – 20 proc., a w 2018 r. jedynie 10 proc. Oznaczać to będzie konieczność realizacji obowiązków poprzez zakup świadectw lub samodzielną realizację przedsięwzięć proefektywnościowych. Wartość obowiązku nie będzie odniesiona do wartości przychodów – a do ilości sprzedanej energii.

Pozytywnie należy ocenić rezygnację z przeprowadzania przetargu przez Prezesa URE, bo jak wiemy przetargi były dotknięte wieloma wadami. Przyspieszy to wydawanie świadectw. Istotnym novum będzie jednak to że nie będą one już wydawane za przedsięwzięcia, których realizacja została zakończona.

Kolejną nowością i niestety obowiązkiem są audyty energetyczne przedsiębiorstwa. Do zlecenia lub przeprowadzenia audytu energetycznego (co 4 lata) będzie zobowiązany przedsiębiorca, określony w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, z wyjątkiem mikro, małego i średniego przedsiębiorcy. Zwolniony zostanie z tego przedsiębiorca posiadający system zarządzania energią (określony we właściwych normach) lub mający system zarządzania środowiskowego – jeżeli w ich ramach przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Audyt będzie przeprowadzał podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy.

Oczywiście co stało się regułą przy kolejnych nowelizacjach norm z zakresu energetyki – nowe regulacje „okraszone zostały” licznymi karami administracyjnymi. ustalanymi przez Prezesa URE w drodze decyzji administracyjnej.

Stan na dzień: 23 lutego 2016 r. – na podstawie projektu ustawy. Informacje na temat projektu dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji.