Energia bierna – rozliczenia

Opłaty za energię bierną i tangens fi, kiedy powstają i jak rozliczać ?

Temat rozliczeń za pobór energii biernej dotyczy zarówno przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się świadczeniem usług dystrybucji (OSD), ale również odbiorców energii elektrycznej, głównie tych przyłączonych do sieci na wysokim i średnim napięciu, a niekiedy również na niskim napięciu.

Czym jest energia bierna

Najprościej można ją zdefiniować jako opłatę z tytułu przekroczenia współczynnika mocy tg (fi) – określony w umowie stosunek pobieranej energii biernej do czynnej. Energia bierna nie jest przetwarzana na pracę urządzeń, przepływa bezużytecznie pomiędzy źródłem, a odbiornikiem, jednak pobierana w nadmiarze obniża parametry sieci przesyłowych, przez co następują straty mocy. Urządzenia elektryczne zasilane napięciem przemiennym poza energią czynną mogą pobierać również energię bierną, która nie jest przetwarzana na pracę urządzeń. Nie może być ona zamieniona na inny rodzaj energii. Jest to rodzaj energii niezbędny do prawidłowego działania m.in. takich urządzeń jak silniki. Istnieją dwa rodzaje energii biernej: moc bierna indukcyjna, związana z elementami indukcyjnymi np. silniki, transformatory, która potrzebna jest do wytworzenia określonych warunków fizycznych (pola elektromagnetycznego) oraz moc bierna pojemnościowa, wykorzystywana przy pracy kondensatorów lub długich odcinków instalacji. Sposobem na ograniczenie pobierania energii biernej indukcyjnej jest instalowanie układów kompensacji mocy biernej w oparciu o automatycznie dołączane, adekwatnie do aktualnych potrzeb, baterie kondensatorów. Nieprawidłowy dobór  lub wadliwa praca tych układów może prowadzić do przekompensowania i tym samym wprowadzania do sieci energii biernej pojemnościowej, co również nie jest pożądane i wiąże się z naliczeniem kosztów przez OSD.

Sposoby naliczania opłat za energię bierną

W zakładach przemysłowych najczęściej mamy do czynienia z obciążeniem mocą bierną indukcyjną, natomiast obciążenie mocą bierną pojemnościową występuje częściej w przedsiębiorstwach, w których istnieją rozległe sieci kablowe, lub nieprawidłowo zostały dobrane układy kompensacji, albo są niesprawne. Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD) chcąc ograniczać występowanie tych zjawisk, pobiera opłaty za ponad umowny pobór energii biernej. Jest to opłata, która stanowi formę rekompensaty za straty mocy czynnej, ale jest również motywacją dla odbiorców do tego, aby w sposób racjonalny gospodarować mocą bierną w systemie.

To czy OSD naliczy przedsiębiorstwu opłatę za pobór energii biernej indukcyjnej, zależy od współczynnika tgφ, czyli określonego w umowie stosunku pobieranej energii biernej do czynnej. Ustalono, że dopuszczalne są straty mocy przy wartości tego współczynnika równej 0,4 (ewentualnie inny, jeśli indywidualna ekspertyza uzasadnia wprowadzenie niższej wartości). W przypadku mocy biernej pojemnościowej, opłata jest naliczana wtedy, gdy odbiorca wprowadza do sieci energię bierną pojemnościową, a zdarza się to m.in. w przypadku, kiedy przedsiębiorstwo z rozległą siecią średniego napięcia nie pracuje w sposób ciągły i w pewnych godzinach lub dniach pobór mocy jest bardzo mały, lub nieprawidłowo działają istniejące układy kompensacji.

Szczegółowe zasady prowadzenia rozliczeń za pobór energii biernej indukcyjnej jak i oddanie energii biernej pojemnościowej, każdy Operator Systemu Dystrybucyjnego reguluje w swoich taryfach dla usług dystrybucji energii elektrycznej.

Taryfy w/w kwestie regulują w następujący sposób:

Przez ponadumowny pobór energii biernej przez odbiorcę rozumie się ilość energii elektrycznej biernej odpowiadającą:

  • współczynnikowi mocy tφ wyższemu od umownego współczynnika tgφ0 (niedokompensowanie, będące wynikiem braku układów kompensacji lub ich złego działania) i stanowiącą nadwyżkę energii biernej indukcyjnej ponad ilość odpowiadającą wartości współczynnika tgφ0  lub
  • indukcyjnemu współczynnikowi mocy przy braku poboru energii elektrycznej czynnej lub
  • pojemnościowemu współczynnikowi mocy (przekompensowanie w wyniku nieprawidłowej prac układów kompensujacych) zarówno przy poborze energii elektrycznej czynnej, jak i przy braku takiego poboru.

Rozliczeniami za pobór energii biernej objęci są odbiorcy zasilani z sieci średniego i wysokiego napięcia. Rozliczeniami tymi mogą być objęci, w uzasadnionych przypadkach, także odbiorcy zasilani z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, którzy użytkują odbiorniki o charakterze indukcyjnym, o ile zostało to określone w warunkach przyłączenia lub w Umowie.

Opłacie podlega, ponadumowny pobór energii biernej, określony jako nadwyżka tej energii ponad ilość odpowiadającą wartości współczynnika tgφ0, gdy tgφ > tgφ0, zmierzona w strefach, w których jest prowadzona kontrola poboru tej energii lub całodobowo w zależności od rodzaju zainstalowanego układu pomiarowego.

Wartość współczynnika mocy tgφ0 określa się w warunkach przyłączenia lub w Umowie. Wartość współczynnika mocy przyjmuje się przeważnie w wysokości tgφ0 = 0,4, chyba, że indywidualna ekspertyza uzasadnia wprowadzenie niższej wartości, jednak w żadnym przypadku wartość współczynnika mocy tgφ0 nie może być niższa od wartości 0,2. Jeżeli wartość współczynnika tgφ0 nie została określona w warunkach przyłączenia lub w Umowie, do rozliczeń przyjmuje się również wartość tgφ0 = 0,4.

Wartość współczynnika mocy tgφ określa się, jako iloraz energii biernej pobranej całodobowo lub w strefach czasowych, w których jest dokonywana kontrola poboru energii biernej w [Mvarh] lub [kvarh] i energii czynnej pobranej całodobowo lub w strefach czasowych, w których jest dokonywana ta kontrola [w MWh] lub [kWh].

Opłatę za nadwyżkę energii biernej pobranej ponad ilość wynikającą ze współczynnika tgφ0 w okresie rozliczeniowym, całodobowo lub dla stref czasowych, w których jest prowadzona kontrola poboru tej energii, oblicza się według wzoru:

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

 Ob   – opłatę za nadwyżkę energii biernej, wyrażoną w złotych;

Crk – cenę energii elektrycznej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b) ustawy, obowiązującą w dniu zatwierdzenia Taryfy, wyrażoną w [zł/MWh] lub [zł/kWh]; (dla taryf zatwierdzonych po 25.03.2016, obowiązuje cena 169.99 zł/MWh zgodnie z Informacją Prezesa URE Nr. 13/2016 z dnia 25.03.2016 – do czasu ogłoszenia ceny Crk dla kolejnego roku)

k  – krotność ceny Crk;

tgφ – współczynnik mocy wynikający z pobranej energii biernej;

tgφo –  umowny współczynnik mocy;

A – energię czynną pobraną całodobowo lub dla strefy czasowej, w której prowadzona jest kontrola poboru energii biernej, wyrażoną w [MWh] lub [kWh].

 

W uzasadnionych przypadkach, przy występowaniu szybkozmiennych obciążeń mocą bierną, rozliczanie ponadumownego poboru energii biernej ponad wartość współczynnika tgq>0 przeprowadzane jest na podstawie bezpośredniego pomiaru nadwyżki energii biernej. Opłata w okresie rozliczeniowym naliczana jest z uwzględnieniem współczynnika tgφ, ustalonego według następującego wzoru:

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

  – nadwyżkę energii biernej wykazanej przez urządzenie pomiarowe w okresie rozliczeniowym, wyrażoną w [Mvarh] lub [kvarh];

     A  –  energię czynną pobraną całodobowo lub dla strefy czasowej, w której jest prowadzona kontrola poboru energii biernej, wyrażoną w [MWh] lub [kWh];

tgφo –  umowny współczynnik mocy.

Współczynnik krotności „k” wynosi:

kWN = 0,50 – dla odbiorców przyłączonych do sieci WN,

kSN = 1,00 – dla odbiorców przyłączonych do sieci SN,

knN = 3,00 – dla odbiorców przyłączonych do sieci nN.

 

Jeżeli dostarczanie energii elektrycznej odbywa się z kilku miejsc dostarczania, opłatę za ponadumowny pobór energii biernej oblicza się oddzielnie dla każdego miejsca dostarczania. W przypadku gdy konfiguracja sieci oraz miejsce zainstalowania układów pomiarowo-rozliczeniowych nie odwzorowują rzeczywistych rozpływów mocy oraz energii biernej pobieranej lub oddawanej do sieci Operatora, wielkość energii biernej podlegającą rozliczeniu ustala się na podstawie odpowiednich pomiarów właściwych dla miejsca dostarczania, przeprowadzonych przez Operatora, odbiorcę lub niezależną jednostkę, w sposób przez nie uzgodniony, o ile Umowa nie stanowi inaczej.

Odbiorca pobierający energię elektryczną z kilku miejsc dostarczania objętych sumującym układem pomiarowo-rozliczeniowym rozliczany jest za zwiększony pobór energii biernej odrębnie dla tych miejsc dostarczania. Jeśli warunki poboru energii biernej dla poszczególnych miejsc dostarczania nie są zróżnicowane w stopniu uzasadniającym przeprowadzenie odrębnych rozliczeń dla każdego miejsca dostarczania, Operator może dokonywać rozliczeń łącznie dla wszystkich miejsc dostarczania objętych sumującym układem pomiarowo-rozliczeniowym.

 

Przykłady rozliczeń- odbiorca przyłączony do sieci na wysokim napięciu (WN)

Energia bierna indukcyjna – odbiorca pobiera energię bierną w takiej  ilości, w wyniku której następuje w jednej ze stref przekroczenie  tgφ0.

Stany liczników energii czynnej i energii biernej indukcyjnej ( pobór).

Parametry rozliczeniowe.

Tangens φ

 

Grupa P4B

Przegląd publikacji z zakresu prawa energetycznego

Chcielibyśmy Państwa zachęcić do lektury kilku publikacji, które dotyczą stosowania prawa w sektorze energetycznym:

Nadużywanie pozycji dominującej przez przedsiębiorstwa ciepłownicze na lokalnych rynkach ciepła – autor: Ilona Szwedziak-Bork
opublikowany w Internetowym Kwartalniku Antymonopolowym i Regulacyjnym 2016, nr 4(5) – s. 35-46
Artykuł analizuje uwarunkowania funkcjonowania przedsiębiorstw ciepłowniczych w sytuacji braku dyrektywy rozdziału prowadzonych działalności gospodarczej i implikacje dla realizacji zasad konkurencji na tym rynku.
Więcej na stronach Internetowego Kwartalnika Antymonopolowego i Regulacyjnego – http://ikar.wz.uw.edu.pl/
Bezpośredni link do artykułu – http://ikar.wz.uw.edu.pl/numery/35/pdf/35.pdf  [Dostęp 18.07-2017]

Stosowanie taryf w okresie przejściowym a dopuszczalność nakładania kary pieniężnej za stosowanie taryf wbrew obowiązkowi ich przedstawienia Prezesowi URE do zatwierdzenia. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. III SK 6/15 – autorzy:Anis Ben Amer i Tomasz Feliszewski
opublikowany w Internetowym Kwartalniku Antymonopolowym i Regulacyjnym 2016, nr 4(5) – s. 89-96
Glosa obejmuje problematykę stosowania taryf do czasu zatwierdzenia kolejnej taryfy przez Prezesa URE i podstawy nakładania kar pieniężnych na podstawie ustawy – Prawo energetyczne w kontekście wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. III SK 6/15.
Więcej na stronach Internetowego Kwartalnika Antymonopolowego i Regulacyjnego – http://ikar.wz.uw.edu.pl/
Bezpośredni link do artykułu – http://ikar.wz.uw.edu.pl/numery/35/pdf/89.pdf [Dostęp 18.07-2017]

Prawa prosumenta na rynku energii elektrycznej – autor: Monika Przybylska
opublikowany w Internetowym Kwartalniku Antymonopolowym i Regulacyjnym 2017, nr 3(6) – s. 101-107
Artykuł analizuje instytucję prosumenta w kontekście regulacji ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Więcej na stronach Internetowego Kwartalnika Antymonopolowego i Regulacyjnego – http://ikar.wz.uw.edu.pl/
Bezpośredni link do artykułu – http://ikar.wz.uw.edu.pl/numery/42/101.pdf [Dostęp 18.07-2017]

Uwarunkowania prawne eksploatacji mikroinstalacji fotowoltaicznych w Polsce po 1 lipca 2016 roku – autor Anna Będkowska
opublikowany w Energetyce kwiecień 2017, Numer 4 (754) – s. 297-300
Artykuł analizuje problematykę uwarunkowań prawnych dla funkcjonowania mikroinstalacji.
Więcej na stronach Energetyki – http://elektroenergetyka.pl/
Bezpośredni link do artykułu – http://elektroenergetyka.pl/upload/file/2017/04/Bedkowska.pdf [Dostęp 18.07-2017]

 

Grupa P4B

Koordynator do spraw negocjacji przy Prezesie URE – pozasądowe rozwiązywanie sporu

Odbiorcy paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym i prosumenci będącymi konsumentami od stycznia 2017 r. są uprawnieni do korzystania z pomocy Koordynator do spraw negocjacji przy Prezesie URE. Zadaniem jego będzie prowadzenie postępowań w sprawach pozasądowego rozwiązywania sporów między tymi odbiorcami a przedsiębiorstwami energetycznymi.

Rodzaje sporów jakie może rozpatrywać Koordynator

Koordynator może rozpatrywać spory wynikłe z umów:
1) o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, gazowej lub ciepłowniczej, w tym przyłączenia mikroinstalacji;
2) o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej lub gazu ziemnego;
3) o świadczenie usług przesyłania i dystrybucji ciepła;
4) sprzedaży;
5) kompleksowych.

Postępowanie dotyczy sporów dotyczących realizacji umów. W związku z powyższym koordynator nie będzie właściwy w sprawach zawierania umów. W tym zakresie pozostaje nadal droga rozpatrzenia sporu przez Prezesa URE w trybie art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne. Postępowanie przed Prezesem URE jest niezależnym postępowaniem, w którym zgodnie z art. 2 § 3 kpc w związku z art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne rozpatrywane są sprawy cywilne poddane kompetencji Prezesa URE. Należy podkreślić, że postępowanie przed Koordynatorem i Prezesem URE są to odmienne postępowania. Pewien zakres spraw może być przedmiotem postępowania i przed Koordyantorem i przed Prezesem URE – np. dotyczące wstrzymania dostaw. Jeżeli odbiorca paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosument będący konsumentem wystąpi z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne w trakcie toczącego się postępowania przed Koordynatorem, Prezes URE zawiesza z urzędu postępowanie prowadzone w trybie art. 8 ust. 1, po jego wszczęciu. Taka konstrukcja ma sprzyjać polubownemu rozpatrywaniu sporów.

Cel i wszczęcie postępowania

Zadaniem Koordynatora jest umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania sporu przez jego strony lub przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu. Postępowanie przed Koordynatorem wszczyna się na wniosek odbiorcy paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosumenta będącego konsumentem. Nie jest uprawnione do wystąpienia z wnioskiem przedsiębiorstwo energetyczne. Należy jednak pamiętać, że warunkiem wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania przed Koordynatorem jest podjęcie przez odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosumenta będącego konsumentem próby kontaktu z przedsiębiorstwem energetycznym i bezpośredniego rozwiązania sporu.

Co powinien zawierać wniosek

Wniosek o wszczęcie postępowania przed Koordynatorem zawiera co najmniej oznaczenie stron, dokładnie określone żądanie, wskazanie rodzaju postępowania (czy wnioskujemy o umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania sporu przez jego strony czy przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu przez Koordynatora) oraz podpis wnisokodawcy.
Do wniosku o wszczęcie postępowania przed Koordynatorem dołącza się:
1) informację, czy występowano do Prezesa URE z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne;
2) oświadczenie, że sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami nie jest w toku albo nie została już rozpatrzona przez Koordynatora, inny właściwy podmiot albo sąd;
3) kopię korespondencji odbiorcy paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosumenta będącego konsumentem z przedsiębiorstwem energetycznym dotyczącej sporu lub oświadczenie odbiorcy paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosumenta będącego konsumentem o podjęciu próby kontaktu z przedsiębiorstwem energetycznym i bezpośredniego rozwiązania sporu.

Zgodnie z projektem rozporządzenia wniosek o przeprowadzenie postępowania, wniosek powinien zawierać oprócz elementów określonych w ustawie:

  1. oznaczenie daty sporządzenia wniosku;
  2. wskazanie wartości i przedmiotu sporu;
  3. opis stanu faktycznego sprawy;
  4. uzasadnienie dla przedstawionych żądań;
  5. przedstawienie propozycji rozwiązania sporu;
  6. wskazanie, czy wnioskodawca zgadza się na prowadzenie sprawy w formie elektronicznej;
  7. podpis wnioskodawcy lub jego pełnomocnika w przypadku formy papierowej oraz elektroniczne uwierzytelnienie w przypadku użycia przez wnioskodawcę drogi elektronicznej.

Sposoby zakończenia postępowania

W pierwszej kolejności należy wskazać, że możemy mieć do czynienia z zakończeniem postępowania bez rozwiązania sporu. Do takich sytuacji dojdzie w przypadku pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia albo odmowy rozpatrzenia sporu, umorzenia postępowania lub odstąpienia

Pozostawienie bez rozpatrzenia

W przypadku gdy wniosek o wszczęcie postępowania przed Koordynatorem nie spełnia wymagań wskazanych w przepisach prawa – Koordynator wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem jego pozostawienia bez rozpatrzenia. Nieuzupełnienie skutkuje pozostawieniem bez rozpatrzenia.

Odmowa rozpatrzenia sporu

Koordynator odmawia natomiast rozpatrzenia sporu w przypadku, gdy:
1) przedmiot sporu wykracza poza kategorie sporów objęte właściwością Koordynatora;
2) odbiorca paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym albo prosument będący konsumentem nie podjął przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania przed Koordynatorem próby kontaktu z przedsiębiorstwem energetycznym i bezpośredniego rozwiązania sporu;
3) sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami jest w toku (nie dotyczy postępowania przed Prezesem URE – bo ono powinno być zawieszone), albo została już rozpatrzona przez Koordynatora, inny właściwy podmiot albo sąd;
4) wartość przedmiotu sporu jest wyższa albo niższa od progów finansowych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 31f ust. 2 – Prawo energetyczne (według projektu rozporządzenia będzie to odpowiednio 50 zł i 50.000 zł).

Umorzenie postępowania

Umorzenie postępowania nastąpi w przypadku: wycofania wniosku przez wnioskodawcę w trakcie postępowania, gdy druga strona odmówi udziału w postępowaniu, strona nie wyrazi zgody na przedstawioną propozycję rozwiązania sporu lub na zastosowanie się do niej albo nie dochowa terminu na zajęcie stanowiska co do propozycji albo gdy gdy przeprowadzenie postępowania stało się z innych przyczyn niemożliwe (zgodnie z projektem aktu wykonawczego).

Odstąpienie od postępowania

W toku postępowania Koordynator informuje stronę o wszczęciu sporu, w tym o jego przedmiocie i żądaniach wnioskodawcy oraz przepisami prawa mającymi zastosowanie w sprawie, wyznaczając jej termin nie krótszy niż 7 dni na ustosunkowanie się do wniosku. Koordynator odstępuje od postępowania, o czym niezwłocznie informuje strony postępowania – jeżeli w wyznaczonym terminie druga strona nie ustosunkuje się do wniosku, albo oświadczy, że nie wyraża zgody na udział w postępowaniu.

Podsumowanie

Wynikiem postępowania powinno być umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania sporu przez jego strony czy przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu przez Koordynatora

Biorąc pod uwagę brak jakichkolwiek władczych kompetencji Koordynatora, co wynika z istoty postępowania,  niezwykle sformalizowane wymagania co do treści wniosku pisanego przez konsumenta, szereg konstrukcji umożliwiających zakończenie postępowania bez merytorycznego rozwiązania sporu (wskazania sposobów) – należy się spodziewać, że instytucja ta będzie „martwa”, albo cieszyć się będzie niewielką popularnością.  Ustawodawca natomiast dość precyzyjnie określił wymagania dotyczące powołania Koordynatora poświęcając temu prawie połowę regulacji ustawowych w ramach Prawa energetycznego.

 

Nowe rodzaje białych certfikatów

Właściwość urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej w zakresie akcyzy – Nowy rachunek bankowy dla akcyzy

Nowy rachunek bankowy dla akcyzy

W związku z wejściem nowych regulacji w zakresie Krajowej Administracji Skarbowej z dniem 1 marca 2017 r. ulega zmianie rachunek bankowy właściwy do dokonywania wpłat podatku akcyzowego. Właściwym urzędem skarbowym, na którego rachunek bankowy dokonuje się wpłaty kwot z tytułu zapłaty akcyzy, przedpłat akcyzy i wpłat dziennych oraz z którego rachunku bankowego dokonuje się wypłaty kwot z tytułu zwrotu akcyzy, jest Urząd Skarbowy w Nowym Targu, którego terytorialny zasięg działania w tym zakresie obejmuje całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Numery rachunków ogłoszone zostały w Obwieszczeniu Ministra Finansów i Rozwoju z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie wykazu numerów rachunków bankowych urzędów skarbowych obowiązującego od dnia 1 marca 2017 r.  (pobierz). Dodatkowe informacje również na stronie Urzędu Skarbowego w Nowym Targu (strona US).

W zakresie spraw akcyzowych właściwość określa obecnie od 1 marca 2017 r. Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie właściwości urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej w zakresie akcyzy z dnia 21 lutego 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 371) (pobierz).

Nowe rodzaje białych certfikatów

Nowe rodzaje białych certyfikatów – zmiany w zasadach obrotu świadectwami efektywności energetycznej

Nowe rodzaje białych certyfikatów

Wejście w życie nowej ustawy o efektywności energetycznej wymusza dokonanie zmian w zakresie zasad obrotu i rozliczeń na Towarowej Giełdzie Energii. Od 23 lutego 2017r. wprowadzone zostaną do obrotu dwa nowe instrumenty: PMEF_F, których przedmiotem obrotu będą Prawa Majątkowe wynikające ze Świadectw efektywności energetycznej, o których mowa w art. 20 ustawy o efektywności energetycznej oraz PMEF-20XX, których przedmiotem obrotu będą Prawa Majątkowe wynikające ze Świadectw efektywności energetycznej, o których mowa w art. 57 ust. 2 ustawy o efektywności energetycznej. Jednocześnie modyfikacja dotyczyć będzie minimalnego wolumenu dla transakcji pozasesyjnych rozliczanych i nierozliczanych (TPR i TPNR). Wolumen ten zostanie zmieniony z 10 000 toe na 1 000 toe.

W związku z tym na TGE notowane będą:

PMEF

PMEF – są to prawa majątkowe wynikające ze Świadectw efektywności energetycznej, o których mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej (świadectwa efektywności energetycznej, wydane na podstawie ustawy o efektywności energetycznej z 2011 roku). Prawo to będzie notowane przez okres od dnia wprowadzenia prawa majątkowego wynikającego ze Świadectwa efektywności energetycznej do obrotu giełdowego do dnia 30 czerwca 2019 r. (włącznie) albo do momentu dokonania blokady praw majątkowych w związku z zamiarem umorzenia Świadectwa efektywności energetycznej, z którego wynikają (prawo ma charakter terminowy).

PMEF_F

PMEF_F – są to prawa majątkowe wynikające ze Świadectw efektywności energetycznej, o których mowa w art. 20 ustawy o efektywności energetycznej (potwierdzenie planowanej do zaoszczędzenia ilości energii finalnej wynikającej z przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej). Prawo to będzie notowane przez okres od dnia wprowadzenia prawa majątkowego wynikającego ze Świadectwa efektywności energetycznej do obrotu giełdowego do momentu dokonania blokady praw majątkowych w związku z zamiarem umorzenia Świadectwa efektywności energetycznej, z którego wynikają (prawo ma charakter bezterminowy).

PMEF-20XX

PMEF-20XX, gdzie 20XX oznacza rok kalendarzowy, w którym wydano Świadectwo efektywności energetyczne – są to prawa majątkowe wynikające ze Świadectw efektywności energetycznej, o których mowa w art. 57 ust. 2 ustawy o efektywności energetycznej (wynikają ze Świadectwa efektywności energetycznej dla przedsięwzięć, służących poprawie efektywności energetycznej, zakończonych przed wejściem w życie ustawy o efektywności energetycznej, ale nie wcześniej niż przed dniem 1 stycznia 2014 r., dla których nie wydano świadectw efektywności energetycznej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej). Prawo to będzie notowane przez okres od dnia wprowadzenia prawa majątkowego wynikającego ze Świadectwa efektywności energetycznej do obrotu giełdowego do dnia 30 czerwca (włącznie) roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym w którym wydano Świadectwo efektywności energetycznej, z którego wynikają te prawa majątkowe albo do momentu dokonania blokady praw majątkowych w związku z zamiarem umorzenia Świadectwa efektywności energetycznej, z którego wynikają (prawo ma charakter terminowy).


Pamiętajmy że zgodnie z normami ustawowymi 1 toe odpowiada 41,868 GJ – tj. 11,63 MWh.

Dodatkowe informacje:

Konieczność zmian w koncesjach na paliwa ciekłe – do 16 stycznia 2017 r.

Przypominamy, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Energii z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących – które weszło w życie z dniem 16 grudnia 2016 r. przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, na podstawie koncesji wydanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, mają obowiązek złożyć wniosek o zmianę posiadanych koncesji w celu dostosowania ich treści do definicji paliw ciekłych.

Zgodnie z postanowieniami ustawy nowelizującej – wnioski powinny zawierać dokumenty i informacje umożliwiające pełną weryfikację możliwości formalnoprawnych, organizacyjnych, technicznych i finansowych, wykonywania działalności w zakresie wskazanych rodzajów paliw ciekłych (z podaniem kodów CN) oraz konkretnych elementów infrastruktury paliw ciekłych.

Wniosek o dokonanie zmiany koncesji musi być złożony do dnia 16 stycznia 2017 r. W przypadku niezłożenia wniosku o zmianę koncesji w terminie do 16 stycznia 2017 r. albo nieuzupełnienia go w wyznaczonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki terminie, koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych, magazynowanie paliw ciekłych, przesyłanie lub dystrybucję paliw ciekłych oraz obrót paliwami ciekłymi, w tym obrót tymi paliwami z zagranicą, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy wygasają z upływem ostatniego dnia terminu do złożenia lub uzupełnienia wniosku.

Dodatkowe informacje:

  • Komunikat Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (nr 67/2016) w sprawie dostosowania treści koncesji na paliwa ciekłe do nowej definicji paliw ciekłych oraz niektórych innych obowiązków związanych z koniecznością uzyskania lub zmiany koncesji na paliwa ciekłe – idź do strony,
  • Pakiet informacyjny OPC dotyczący działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi – idź do strony,
  • rozporządzenie Ministra Energii z 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących – idź do strony.
Grupa P4B

Przedawnienie kar umownych

Jednym z często stosowanych zabezpieczeń umownych jest wprowadzenie do umowy postanowienia, zgodnie z którym w wypadku wypowiedzenia umowy przed określonym okresem jej trwania strona dokonująca wypowiedzenia jest zobowiązana do zapłaty na rzecz drugiej strony kary umownej. Oczywiście tego rodzaju kara umowna zastrzeżona może być wyłącznie w umowach terminowych, zawartych na pewien okres czasu, bowiem tylko w przypadku takich umów może być mowa o ich wypowiedzeniu przed przewidzianym okresem, na który została ona zawarta. Tego rodzaju postanowienie, mające bez wątpienia charakter represyjny, zabezpiecza trwałość umowy oraz przede wszystkim interesy strony, która w związku z jej zawarciem poniosła określone koszty, których rentowność została skalkulowana przy założeniu określonego czasu trwania umowy. Nic więc dziwnego, że tego rodzaju instytucja umowna dosyć powszechnie stosowana jest w terminowych umowach sprzedaży energii elektrycznej. Powstaje jednak pytanie w jakim terminie ulegają przedawnieniu roszczenia z tego rodzaju kar umownych?

Możliwe są bowiem dwa założenia. Po pierwsze, zastosowanie może mieć w tym przypadku przepis szczególny, dotyczący przedawnienia roszczeń z danego rodzaju umowy na przykład dwuletni okres dotyczący przedawnienia roszczeń z tytułu sprzedaży. Przy takim założeniu kara umowna przedawniałaby się w tym samym okresie co roszczenia główne z takiej umowy. Druga z możliwości to zastosowanie ogólnych reguł dotyczących przedawnienia, w świetle których termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata.

Przed przejściem do szczegółów warto też wskazać, że kara umowna zastrzeżona na wypadek wypowiedzenia umowy nie jest „typową” karą umowną uregulowaną w kodeksie cywilnym. Co do zasady bowiem, istotą kary umownej jest zabezpieczenie roszczeń strony na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. W przypadku natomiast wypowiedzenia umowy z taką sytuacją nie mamy do czynienia, co jednak nie wyklucza możliwości wprowadzenia kar umownych, czy to właśnie na wypadek wypowiedzenia umowy, czy też w związku z innymi zdarzeniami, które nie mieszczą się w ramach niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Możliwość taką daje bowiem stronom zasada swobody umów.

Przechodząc jednak do podstawowej kwestii, tj. terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę kary umownej podkreślić trzeba, że dla ustalenia terminu ich przedawnienia podstawowe znaczenie ma ustalenie przedmiotu, który zabezpiecza kara umowna. Kara umowna zabezpieczać może bowiem wykonanie charakterystycznych dla danej umowy cech, takich jak terminowość, czy jakość wykonania, a może też być roszczeniem samodzielnym, zastrzeżonym chociażby właśnie na wypadek wypowiedzenia umowy przez terminem. W tym ostatnim przypadku kara umowna będzie roszczeniem, które w gruncie rzeczy pozostaje poza przedmiotem umowy i nie ma związku z jej essentialia negotii. Konsekwencją natomiast powyższego rozgraniczenia jest konieczność stosowania dla każdego rodzaju kary umownej innego terminu przedawnienia.

Wynika z tego, że dla roszczeń charakterystycznych dla umowy sprzedaży, mających charakter świadczenia ubocznego wobec zobowiązania głównego będzie to dwuletni termin przedawnienia, natomiast dla jakichkolwiek innych roszczeń związanych z zawartą umową, jednak pozostających poza jej przedmiotem – trzyletni termin przedawnienia.[1]

Tym samym stwierdzić trzeba, że kara umowna zastrzeżona na wypadek wypowiedzenia umowy sprzedaży, jest tzw. „swoistą” karą umowną na wypadek rozwiązania umowy przed terminem. Stanowi zatem samodzielne roszczenie, niezależne od roszczenia wynikającego z umowy sprzedaży. W związku z tym nie jest roszczeniem ze sprzedaży, a zatem przedawnia się z upływem trzech lat.

Powyższą tezę potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, gdzie wskazuje się, iż: „Roszczenie o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek wypowiedzenia umowy o dzieło zawartej na czas oznaczony nie jest roszczeniem wynikającym z umowy o dzieło w rozumieniu art. 646 k.c.”[2] Co prawda cytowany wyrok zapadł na kanwie przepisów dotyczących umowy o dzieło, jednakże z jego uzasadnienia wynika, iż zasada dotycząca rozgraniczenia kar umownych na roszczenia stanowiące odszkodowanie za niewykonanie obowiązków należących do danej umowy i roszczenia oderwane od rodzaju umowy, pozostaje aktualne także dla innych stosunków prawnych. W związku z czym, w tym drugim przypadku kwestia przedawnienia roszczeń nie podlega przepisom szczególnym właściwym dla roszczeń z danych zobowiązań, lecz rządzi się regułami ogólnymi z art. 118 k.c.

Autor: Piotr Kantorowski – Kancelaria Kantorowski i Wspólnicy


 

[1] D. Krekora, Glosa do wyroku SN z dnia 20 października 2006 r., IV CSK 178/06.

[2] Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2006 r. IV CSK 178/06

Grupa P4B

Istotne zmiany w zakresie procedury udzielania i cofania koncesji przez Prezesa URE

Z dniem 1 sierpnia 2016 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 lipca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1052), która istotnie nowelizuje wymagania dotyczące uzyskania koncesji na działalność energetyczną.

Najważniejsze zmiany dotyczą kwestii udokumentowania niekaralności w toku postępowania o udzielenie koncesji oraz udzielania koncesji na na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą.


 

Po dokonanej nowelizacji – brzmienie art. 33 ustawy – Prawo energetyczne jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Prezes URE udziela koncesji wnioskodawcy, który:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji;
2) dysponuje środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania;
3) ma możliwości techniczne gwarantujące prawidłowe wykonywanie działalności;
4) zapewni zatrudnienie osób o właściwych kwalifikacjach zawodowych, o których mowa w art. 54;
5) uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej, o której mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących.

1a. Prezes URE udziela koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą wnioskodawcy, który:
1) posiada własne pojemności magazynowe lub
2) zawarł umowę przedwstępną o świadczenie usługi magazynowania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. Nr 52, poz. 343, z późn. zm.305)), w wielkości ustalonej zgodnie z art. 25 ust. 2 tej ustawy, lub
3) został zwolniony z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy wymienionej w pkt 2.

1b. Prezes URE udziela koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wnioskodawcy, który:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nabywa paliwa ciekłe na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej i nabywa paliwa ciekłe na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez ten oddział;
2) złożył zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a;
3) jest zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710, 846, 960 i 1052);
4) posiada własne pojemności magazynowe lub zawarł umowę przedwstępną o magazynowanie zapasów obowiązkowych paliw, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy wymienionej w ust. 1a pkt 2, albo posiada zgodę Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych lub ministra właściwego do spraw energii na zawarcie odpowiednio umowy, o której mowa w art. 11 lub art. 11a ust. 5 tej ustawy.

1c. Przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja na podstawie zawartej umowy przedwstępnej lub zgody, o której mowa w ust. 1b pkt 4, jest obowiązane powiadomić Prezesa URE o zawarciu tej umowy, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, a także o każdej nowo zawartej umowie, o której mowa w art. 10 i art. 11 ustawy wymienionej w ust. 1a pkt 2, w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, w całym okresie posiadania koncesji.

2. Uzyskanie koncesji, o której mowa w ust. 1, nie zwalnia z obowiązku uzyskania innych koncesji lub zezwoleń wymaganych na podstawie odrębnych przepisów.

3. Nie może być wydana koncesja wnioskodawcy:
1) który znajduje się w postępowaniu upadłościowym lub likwidacji;
2) któremu w ciągu ostatnich 3 lat cofnięto koncesję na działalność określoną ustawą z przyczyn wymienionych w art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej lub którego w ciągu ostatnich 3 lat wykreślono z rejestru działalności regulowanej z przyczyn, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
3) skazanemu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą;
4) który po dniu złożenia wniosku został wykreślony z rejestru podatników podatku od towarów i usług.
5)skazanemu prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe polegające na zmianie przeznaczenia paliw ciekłych, powodujące uszczuplenie należności publicznoprawnej wielkiej wartości albo skazanemu za takie przestępstwo skarbowe, gdy wartość przedmiotu czynu zabronionego jest wielka;

6) jeżeli inny podmiot posiadający wobec niego znaczący wpływ lub sprawujący nad nim kontrolę albo współkontrolę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34-36 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, został w ciągu ostatnich 3 lat prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą, z uwzględnieniem pkt 5.

3a. W przypadku wnioskodawcy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, albo przedsiębiorcą zagranicznym lub przedsiębiorcą zagranicznym prowadzącym działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, dotyczy również członków zarządów, rad nadzorczych oraz osób uprawnionych do ich reprezentowania.

3b. (uchylony).

3c. Prezes URE zawiesza postępowanie o udzielenie koncesji w przypadku wnioskodawcy, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełniania przestępstwa lub przestępstwa skarbowego mającego związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą lub gdy wydano takie postanowienie wobec osób oraz członków, o których mowa w ust. 3a, do czasu zakończenia postępowania.

4.(uchylony)

5. Prezes URE, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw energii, informuje Komisję Europejską o przyczynach odmowy udzielenia wnioskodawcy koncesji.

Jednocześnie w przepisach przejściowych wskazano – art. 6 ustawy przywołanej na wstępie:

1. Przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, niespełniające warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1b pkt 1 i 3 ustawy Prawo energetyczne, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane do dostosowania prowadzonej działalności do tych warunków oraz do złożenia wniosku o zmianę tej koncesji, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje decyzję w sprawie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
3. Do czasu wydania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzji, o której mowa w ust. 2, przedsiębiorstwa energetyczne mogą prowadzić działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych lub na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2016 r.
4. W przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne nie złoży w terminie wniosku, o którym mowa w ust. 1, koncesja udzielona temu przedsiębiorstwu na wytwarzanie paliw ciekłych lub obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wygasa z mocy prawa z dniem upływu terminu do złożenia wniosku o zmianę koncesji.


Zmianie uległ również art. 35 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać w szczególności:
1) oznaczenie wnioskodawcy i jego siedziby lub miejsca zamieszkania, a w razie ustanowienia pełnomocników do dokonywania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorcy – również ich imiona i nazwiska;
2) określenie przedmiotu oraz zakresu prowadzonej działalności, na którą ma być wydana koncesja, oraz projekt planu, o którym mowa w art. 16;
3) informacje o dotychczasowej działalności wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe z ostatnich 3 lat, jeżeli podmiot prowadzi działalność gospodarczą;
4) określenie czasu, na jaki koncesja ma być udzielona, wraz ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności;
5) określenie środków, jakimi dysponuje podmiot ubiegający się o koncesję, w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania działalności objętej wnioskiem;
6) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).

1a. Wniosek o udzielenie koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą powinien ponadto określać prognozowaną wielkość przywozu gazu ziemnego oraz sposób utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa członkowskiego Unii Europejskiej, lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z ustawą wymienioną w art. 33 ust. 1a pkt 2, lub zawierać informację o wydaniu przez ministra właściwego do spraw energii decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5a tej ustawy, wraz z dołączoną kopią tej decyzji.

1b. Wnioskodawca, który rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie w zakresie wywozu gazu ziemnego, jest zwolniony z obowiązku dołączenia do wniosku o udzielenie koncesji na obrót gazem ziemnym z zagranicą informacji o wydaniu przez ministra właściwego do spraw energii decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5a ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2.

1c. Wniosek o udzielenie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych oraz koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą powinien ponadto zawierać, odpowiednio do rodzaju działalności:
1) wskazanie prognozowanej wielkości produkcji lub przywozu paliw ciekłych na okres co najmniej 3 lat;
2) opis sposobu utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, o których mowa w art. 5 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2, na okres co najmniej 3 lat;
3) opis sposobu realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, o którym mowa w art. 23 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych na okres co najmniej 3 lat;
4) dane osób uprawnionych lub wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania wnioskodawcy, obejmujące:
a) imię i nazwisko,
b) datę i miejsce urodzenia,
c) obywatelstwo,
d) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), o ile został nadany,
e) serię i numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość,
f) adres zamieszkania;
5) listę wspólników lub akcjonariuszy, posiadających co najmniej 20% udziałów lub akcji, w przypadku wnioskodawcy innego niż osoba fizyczna;
6) wskazanie miejsca magazynowania zapasów, o których mowa w pkt 2, oraz tytuł prawny do powierzchni magazynowej, w której te zapasy będą magazynowane, lub kopię umowy przedwstępnej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2, lub kopię decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych lub ministra właściwego do spraw energii zawierającej zgodę na zawarcie odpowiednio umowy, o której mowa w art. 11 lub art. 11a ust. 5 tej ustawy;
7) zaświadczenie o zarejestrowaniu wnioskodawcy jako podatnika podatku od towarów i usług.

2. Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych lub obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą jest zobowiązane złożyć, przed udzieleniem koncesji, zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a.

3. Prezes URE odmawia udzielenia koncesji, gdy wnioskodawca nie spełnia wymaganych przepisami warunków.


Znowelizowano również art. 37 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Koncesja powinna określać:
1) podmiot i jego siedzibę lub miejsce zamieszkania;
2) przedmiot oraz zakres działalności objętej koncesją;
3) datę rozpoczęcia działalności objętej koncesją oraz warunki wykonywania działalności;
4) okres ważności koncesji;
5) szczególne warunki wykonywania działalności objętej koncesją, mające na celu właściwą obsługę odbiorców, w zakresie:
a) zapewnienia zdolności do dostarczania paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1-4, 7 i 8,
b) powiadamiania Prezesa URE o niepodjęciu lub zaprzestaniu bądź ograniczeniu prowadzenia działalności objętej koncesją, w okresie jej obowiązywania;
6) zabezpieczenie ochrony środowiska w trakcie oraz po zaprzestaniu koncesjonowanej działalności;
7) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).

1a. W przypadku koncesji, o której mowa w art. 33 ust. 1b, koncesja określa ponadto numer, za pomocą którego podmiot jest identyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług, nadany zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

1b.W przypadku koncesji, o której mowa w art. 33 ust. 1b, udzielanej przedsiębiorcy zagranicznemu prowadzącemu działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego na warunkach i zasadach określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej dane wskazane w ust. 1 pkt 1, 2 i 7 oraz ust. 1a dotyczą oddziału tego przedsiębiorcy.

1c. Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane zgłaszać Prezesowi URE zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 35 ust. 1c pkt 5 i 7, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian.

2. Koncesja powinna ponadto określać warunki zaprzestania działalności przedsiębiorstwa energetycznego po wygaśnięciu koncesji lub po jej cofnięciu.

3.(uchylony)


Jednocześnie dokonano zmian w art. 41 ustawy – Prawo energetyczne i po nowelizacji brzmienie jest następujące (oznaczono zmieniane elementy przepisu):

1. Prezes URE może zmienić warunki wydanej koncesji na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego.

2. Prezes URE cofa koncesję w przypadkach:
1) określonych w art. 58 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) cofnięcia przez właściwego naczelnika urzędu celnego zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego lub jego wygaśnięcia, jeżeli przed wygaśnięciem podmiot nie uzyskał nowego zezwolenia, w trybie i na zasadach określonych w przepisach odrębnych – w odniesieniu do działalności objętej tym zezwoleniem;
3) w przypadku zmiany, w zakresie określonym w ustawie, warunków wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją.
2a. Prezes URE cofa koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą również w przypadku nieutrzymywania, przez przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przywozu gazu ziemnego w celu jego dalszej odsprzedaży odbiorcom, zapasów obowiązkowych gazu ziemnego lub niezapewnienia ich dostępności zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2, art. 24a oraz art. 25 ust. 2 albo ust. 5 ustawy wymienionej w art. 33 ust. 1a pkt 2.

2b. Prezes URE cofa koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą również w przypadku:
1) niespełniania przez przedsiębiorstwo energetyczne któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1 lub 1b, lub w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3;
2) posługiwania się w obrocie paliwami numerem identyfikacyjnym innym niż określony w koncesji zgodnie z art. 37 ust. 1a.

3. Prezes URE cofa koncesję albo zmienia jej zakres w przypadkach określonych w art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

4. Prezes URE może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres:
1) w przypadkach określonych w art. 58 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) w przypadku podziału przedsiębiorstwa energetycznego lub jego łączenia z innymi podmiotami;
3) w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 1c lub w art. 37 ust. 1c.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Prezes URE powiadamia o cofnięciu koncesji właściwego dla podatnika naczelnika urzędu celnego.


Uszczegółowiono również zapisy dotyczące uiszczania kar nakładanych przez Prezesa URE

Zgodnie z dodanym art. 56 ust. 6b ustawy – Prawo energetyczne karę pieniężną, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Prezesa URE o wymierzeniu kary pieniężnej stała się prawomocna.

Cały tekst nowelizacji dostępny jest na stornie: http://dziennikustaw.gov.pl/du/2016/1052/1

Zmiany zostały opisane również w Komunikacie Prezesa URE nr 33/2016.

Grupa P4B

Nowe wymagania przy inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

W dniu 16 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961). Ustawa określa warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej.
Natomiast ustawy nie stosuje się do inwestycji realizowanych i użytkowanych na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

Najważniejsze regulacje:

  1. Lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym);
  2. Odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane (elektrownia wiatrowa – od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa – od elektrowni wiatrowej) musi być równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Dotyczy to też form ochrony przyrody.

Odległość minimalna określona ustawą nie jest wymagana przy przebudowie, nadbudowie, rozbudowie, remoncie, montażu lub odbudowie budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa. Natomiast w przypadku elektrowni wiatrowych użytkowanych w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniających nowych wymogów, dopuszcza się jedynie przeprowadzenie remontu oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do prawidłowego użytkowania elektrowni, z wyłączeniem działań prowadzących do zwiększenia parametrów użytkowych elektrowni lub zwiększenia jej oddziaływań na środowisko.

Ustawa wprowadziła jednak pewne regulacje łagodzące nowe rygory. Pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, zachowują moc, o ile w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Jednakże postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, dotyczące elektrowni wiatrowych, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy umarza się.

Grupa P4B

Opłata OZE

Od 1 lipca 2016 r. wchodzą, po półrocznej karencji opłaty OZE, co spowodowane jest zawieszeniem wprowadzenia nowych regulacji kształtujących rynek energii elektrycznej w Polsce. Tym razem ciężar wspierania odnawialnej energetyki został przerzucony na opłaty sieciowe a nie ceny energii.

Za zarządzanie systemem opłat OZE odpowiada operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego. Opłaty te związane są z zapewnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych w krajowym systemie elektroenergetycznym, czyli pokrycie ujemnego salda w zakresie sprzedaży energii elektrycznej według nowych zasad aukcyjnych. Opłatę OZE oblicza, który jest płatnikiem opłaty OZE.

Opłata OZE pobierana jest od:

1)     odbiorcy końcowego przyłączonego bezpośrednio do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE;

2)     przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, przyłączonego bezpośrednio do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE;

3)     przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną przyłączonego do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE, sprzedającego energię elektryczną przynajmniej jednemu odbiorcy końcowemu lub przedsiębiorstwu energetycznemu świadczącemu usługi przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, którzy są przyłączeni do urządzeń, instalacji lub sieci tego przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną.

Także operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego pobiera opłatę OZE od podmiotów przyłączonych bezpośrednio do sieci przesyłowej, niebędących płatnikami opłaty OZE.

Płatnik opłaty OZE oblicza należną opłatę OZE jako iloczyn stawki opłaty OZE oraz sumy ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej przez odbiorców końcowych przyłączonych:

1) bezpośrednio do sieci danego płatnika opłaty OZE;

2) do sieci przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącego płatnikiem opłaty OZE, przyłączonego do sieci płatnika opłaty OZE;

3) do sieci przedsiębiorstwa energetycznego wytwarzającego energię elektryczną przyłączonego do sieci płatnika opłaty OZE bezpośrednio lub poprzez sieć przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na ich rzecz usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

Przy odbiorcach przemysłowych obowiązują preferencyjne zasady. Podstawą do obliczenia opłaty OZE pobieranej od odbiorcy przemysłowego, który złożył oświadczenie wymagane na podstawie ustawy – Prawo energetyczne i dla którego wartość współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, o którym mowa w art. 53 ust. 2, wyniosła:

1) nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% – jest 80%,

2) więcej niż 20% i nie więcej niż 40% – jest 60%,

3) więcej niż 40% – jest 15%

– ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej przez tego odbiorcę w danym okresie rozliczeniowym.

 

Należy pamiętać, że Energię elektryczną zużywaną przez:

1) płatników opłaty OZE,

2) przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej niebędące płatnikami opłaty OZE,

3) przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej

– w części, w jakiej nie jest zużywana do jej wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji, uwzględnia się w ilościach energii elektrycznej, w odniesieniu do której pobiera się opłatę OZE.

Przedsiębiorstwo energetyczne:

1) wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej niebędące płatnikiem opłaty OZE,

2) wytwarzające energię elektryczną

– przekazują płatnikom opłaty OZE informację w szczególności o ilościach energii elektrycznej, która stanowi podstawę do obliczenia opłaty OZE, w terminie do piątego dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.

Natomiast płatnik opłaty OZE przekazuje operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz Prezesowi URE w szczególności informację o:

1)     ilościach energii elektrycznej, która stanowi podstawę do naliczenia opłaty OZE,

2)     wielkości należnych i pobranych środków z tytułu opłaty OZE

– w terminie do szóstego dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.

Okresem rozliczeniowym dla rozliczeń dokonywanych między:

1)     operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego a:

  1. płatnikiem opłaty OZE,
  2. odbiorcą końcowym przyłączonym bezpośrednio do sieci przesyłowej,
  3. wytwórcą i przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącymi płatnikiem opłaty OZE, przyłączonym bezpośrednio do sieci przesyłowej

– jest miesiąc kalendarzowy;

2)     płatnikiem opłaty OZE a:

  1. odbiorcą końcowym,
  2. wytwórcą i przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, niebędącymi płatnikiem opłaty OZE przyłączonym do sieci dystrybucyjnej płatnika opłaty OZE

– jest okres, w którym są dokonywane rozliczenia za energię elektryczną i są świadczone usługi   przesyłania lub dystrybucji tej energii elektrycznej.